Η παιδική παχυσαρκία εμφανίζεται στις σημερινές δυτικές κοινωνίες με όλο και αυξανόμενα ποσοστά, με τη χώρα μας να κατέχει δυστυχώς τη δεύτερη θέση στη σχετική λίστα, μετά τις ΗΠΑ, σύμφωνα με τις τελευταίες μετρήσεις του Ερευνητικού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου Ψυχικής Υγείας (UMHRI).

Ενώ, εκ πρώτης όψεως, η παιδική παχυσαρκία φαίνεται να οφείλεται κυρίως στην ανθυγιεινή διατροφή ενός γενικότερα μη σωστά δομημένου προγράμματος διατροφής, που συχνά συναντάται στην ελληνική οικογένεια, έχει σημασία να κατανοήσουμε την ψυχολογική διάσταση του φαινομένου αυτού, που θα μας βοηθήσει στην πιο ολοκληρωμένη αντιμετώπισή του.

Γιατί το παιδί  μου είναι υπέρβαρο;

Αυτή είναι μια σωστή ερώτηση για να ξεκινήσει κανείς, μιας και η παχυσαρκία μπορεί να θεωρηθεί από μόνη της ως σύμπτωμα που κατ’ επέκταση προκαλεί δευτερογενείς ψυχολογικές επιπτώσεις.

Όπως στους ενήλικες έτσι και στα παιδιά, η κατάποση τροφής συχνά συνδέεται με μια ψυχολογική ανάγκη για «γέμισμα» ή αναπλήρωση (κάτι ανάλογο του καπνίσματος), που προσδίδει ένα αίσθημα «παρηγοριάς» ή επιβράβευσης. Συχνά νιώθουμε την ανάγκη να φάμε, όχι γιατί πραγματικά πεινάμε, αλλά γιατί μέσω του φαγητού νιώθουμε μια ικανοποίηση που καλύπτει κάποιες άλλες ψυχολογικές ανάγκες.

Οι συνηθέστεροι λόγοι που οδηγούν στην υπερφαγία σχετίζονται με αισθήματα μοναξιάς και κατάθλιψης, με το αίσθημα της χαμηλής αυτοεκτίμησης, με το στρες, καθώς και με το συναίσθημα της «βαριεστιμάρας» και του αντίστοιχου «κενού» που βιώνεται.

Εν συνεχεία, η κακή αυτό-εικόνα και η κακή αίσθηση σώματος, σε συνδυασμό με τον κοινωνικό στιγματισμό, οδηγούν σε συναισθήματα ενοχών και περεταίρω μείωση της αυτοεκτίμησης, που ενισχύουν εκ νέου την «απαγορευμένη συμπεριφορά», δηλαδή την κατάποση τροφής, δημιουργώντας έτσι ένα φαύλο κύκλο.

Στο σημείο αυτό να τονίσουμε ότι ο κοινωνικός στιγματισμός είναι ιδιαίτερα αυξημένος μεταξύ των παιδιών, καθώς συχνά ένα υπέρβαρο παιδί περιθωριοποιείται στο σχολείο ή τις εξωσχολικές δραστηριότητες ή γίνεται αντικείμενο περιφρόνησης και «κοροϊδίας», που το απομονώνουν και το «κλείνουν» ακόμα περισσότερο.

Επίσης, η στάση των ίδιων των γονέων προς το παιδί, επηρεάζει αρνητικά τόσο την αυτοεκτίμηση όσο και αυξάνει την τάση για υπερφαγία. Έτσι, αν για παράδειγμα ένας γονιός νιώθει ντροπή, οίκτο ή αηδία που το παιδί του είναι υπέρβαρο, μπορεί άθελά του να του μεταφέρει αυτά τα συναισθήματα αποστροφής και απαξίωσης, κάτι που γίνεται συχνά με την κριτική ή με τη βίαιη απαγόρευση των «κακών» τροφών από το σπίτι, ή ακόμα χειρότερα όταν η απαγόρευση επιβάλλεται μόνο στο συγκεκριμένο παιδί (και όχι π.χ. στα αδέλφια του ή στα άλλα μέλη της οικογένειας).

Επομένως, το σωστό πρόγραμμα διατροφής για την καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας, πρέπει να εφαρμόζεται σε συνδυασμό με τη σωστή αντιμετώπιση και στάση που τρέφουμε προς το παιδί.

Οι γονείς πρέπει να αφιερώσουν χρόνο, ώστε κατ’ αρχήν να εντοπίσουν πότε και υπό ποιες συνθήκες το παιδί τους καταφεύγει στην τροφή ή πότε άρχισε να παίρνει συστηματικά βάρος.

Τα στοιχεία αυτά μπορεί να τους βοηθήσουν στην περαιτέρω διερεύνηση των βαθύτερων αιτιών της υπερφαγίας. Μήπως το παιδί περνάει μια στρεσογόνο φάση στη ζωή του (για παράδειγμα τσακωμοί, διαζύγιο, θάνατος, γέννηση νέου παιδιού στην οικογένεια);  Μήπως πιέζεται από αυξημένες προσδοκίες γονιών και δασκάλων, και έτσι η τροφή αποτελεί επιβράβευση σε ένα κοπιαστικό πρόγραμμα δραστηριοτήτων; Μήπως μένει πολλές ώρες μόνο του, χωρίς την ποιοτική συναισθηματική επαφή των γονιών του; Μήπως το παιδί μας βιώνει κάτι άλλο, που δεν το γνωρίζουμε;

Ψυχολογική Υποστήριξη

Ένας ψυχολόγος μπορεί να σας βοηθήσει σημαντικά, τόσο να αντιληφθείτε τους βαθύτερους λόγους που οδηγούν το παιδί σας στην υπερφαγία, όσο και στο δείτε καλύτερα το δικό σας ρόλο στο όλο θέμα και στο πώς μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας. Η δυναμική των σχέσεων κάθε οικογένειας, της σχέσης παιδιού-γονιού, όπως και κάθε παιδί και κάθε γονιός, είναι μοναδικά, και θα χρειαστεί να στρέψουμε το βλέμμα με σεβασμό και ενδιαφέρον στην κάθε περίπτωση ξεχωριστά.

Βεβαίως πάντοτε, η αποδοχή και η αγάπη παραμένουν η ουσιαστικότερη θεραπεία που μπορείτε να προσφέρετε στο παιδί σας. Αποδεχτείτε το, ζήστε κοντά του, γνωρίστε το, ακούστε το, χαϊδέψτε το στη ζεστή αγκαλιά σας, δώστε του χώρο μέσα σας!

Συγγραφή Άρθρου

Δανάη Χορομίδου
Ψυχολόγος - απόφοιτος Παν/μίου Αθηνών,
Ψυχοθεραπεύτρια - ψυχοδραματιστής, Συνεργάτης του ΨΥΚΑΠ

Διεύθυνση: Αλκμαιωνιδών 6, Καισαριανή (περιοχή Hilton-Ευαγγελισμού) | Τηλέφωνο: 2155.159120 & 6943.293.408

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Το ζέσταμα για τη ζωή…στο δρόμο της αυτοπραγμάτωσης

Fill yourself up with your experience. No denial. - M.Clayton
Warming up: το «ζέσταμα» σε μια κατάσταση για δημιουργία και επίτευξη στόχων.

Οι πράξεις δημιουργίας , είναι αποτέλεσμα ενός ζεστάματος σε μια κατάσταση. «Ζεσταίνομαι» σε κάτι, και ανάλογα με την ποιότητα του «ζεστάματος» και το πόσο ζεσταίνομαι σε αυτό, τόσο επιτυγχάνεται αυτό προς το οποίο θέλω να πάω.

Έχω καρκίνο

Το να συλλαβίσεις αυτές τις δύο λέξεις, είναι ένας γολγοθάς. Η λέξη καρκίνος, είναι μια δύσκολη λέξη, όχι μόνο για όσους νοσούν, αλλά και –ίσως και περισσότερο- για κάθε άνθρωπο. Συνειρμικά, καρκίνος ίσον τρόμος, ίσον θάνατος.

Τι είναι η Ψυχοθεραπεία - Εσείς πώς μπορείτε να με βοηθήσετε;
ψυχοθεραπεία

*Διευκρίνηση: μιας και υπάρχουν διάφορες μέθοδοι ψυχοθεραπείας που δουλεύουν με διαφορετικό τρόπο, να διευκρινίσουμε ότι η άποψη του παρόντος άρθρου αναφέρεται στην ψυχοθεραπεία Ψυχοδράματος, που έχει μια υπαρξιακή, ανθρωποκεντρική, φαινομενολογική και συστημική προσέγγιση.

Ψυχοθεραπεία-Ψυχόδραμα: γιατί με ενδιαφέρει;

Για πολλούς λόγους!
Αρχικά, μπορείς να εξερευνήσεις και να βοηθηθείς να αντιμετωπίσεις τα δικά σου προσωπικά θέματα που σε δυσκολεύουν και φθείρουν τη διάθεσή σου & γενικότερα την ποιότητα της ζωής σου. Τέτοια θέματα μπορεί να αφορούν σε:

Εξαρτήσεις και Δημιουργικότητα

«Ο εθισμός δεν χορταίνει από αυτό που δεν θέλεις πια».
Ας παρατηρήσουμε για λίγο τη ζωή μας και θα ανακαλύψουμε πλήθος εθισμών, τελετουργιών, συνηθειών, καταναγκασμών. Που εξυπηρετεί μια δομημένη προβλέψιμη καθημερινότητα; Σαν η ίδια η καθημερινότητα να απαιτεί να γίνουμε εθισμένα-εξαρτημένα άτομα, για να «τη βγάλουμε». Τα πάντα είναι προγραμματισμένα.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.