Σχετικά άρθρα x

 

Εφηβεία είναι η περίοδος ανακάλυψης του εαυτού. Το πρόβλημα είναι πώς να είσαι έφηβος στην περίοδο της εφηβείας... (Winnicott).
Η εφηβεία είναι το μεταβατικό στάδιο ανάμεσα στην παιδική ηλικία και την ενηλικίωση. Είναι η χρονική περίοδος κατά την οποία συμβαίνουν πλήθος αλλαγές στους 4 βασικούς τομείς της ανάπτυξης του ατόμου: το βιοσωματικό, το γνωστικό, το συναισθηματικό και τον κοινωνικό.

Κύριο χαρακτηριστικό της εφηβείας είναι οι ψυχικές εντάσεις και οι συναισθηματικές μεταπτώσεις, οι οποίες είναι αποτέλεσμα των ορμονικών αλλαγών που συμβαίνουν κατά την περίοδο αυτή.

Η διάθεση του εφήβου αλλάζει εύκολα και υπάρχουν αμφιταλαντεύσεις ανάμεσα σε αντιφατικά συναισθήματα.

Το ήσυχο και συνεργάσιμο παιδί των προηγούμενων χρόνων δίνει τη θέση σου σε έναν έφηβο που δείχνει αδιαφορία για προηγούμενες προσφιλείς δραστηριότητες, επιθυμεί να μένει μόνος του, είναι ευερέθιστος και νευρικός, εναντιώνεται σε κάθε μορφή εξουσίας και είναι υπερβολικά ευαίσθητος και ευσυγκίνητος. Τον έφηβο τον απασχολεί πολύ η εικόνα του και έχει πρότυπα προς τα οποία συγκρίνει τον εαυτό του. Έχει  υπέρμετρη αιδημοσύνη και  έλλειψη αυτοπεποίθησης καθώς και την τάση να ασχολείται πολύ με τα θέματα του σεξ.

Στον κοινωνικό τομέα έντονη είναι επιθυμία για ανεξαρτητοποίηση από τους γονείς και προσκόλληση στην ομάδα των συνομηλίκων. Ο έφηβος υιοθετεί τα πρότυπα συμπεριφοράς και τους κώδικες επικοινωνίας της ομάδας. Μέσα στην παρέα ο έφηβος μοιράζεται εμπειρίες, αναγνωρίζεται, στηρίζεται, δοκιμάζει όρια και ικανότητες. Η αποδοχή από τους φίλους είναι πολύ σημαντική για αυτόν, ενώ αντίθετα η απόρριψη από αυτούς μπορεί να αποτελέσει τροχοπέδη για την ομαλή ψυχοκοινωνική του ανάπτυξη.

Κατά την περίοδο αυτή, αρχίζουν οι πρώτες ετερόφυλες σχέσεις. Ο έφηβος έλκεται από άτομα του αντίθετου φύλου και να αναπτύσσει συναισθηματικούς δεσμούς μαζί τους. Οι πρώτες σεξουαλικές εμπειρίες εμφανίζονται. Η τάση του εφήβου για αυτονομία και ανεξαρτησία, όπως είναι φυσικό, διαταράσσει την ισορροπία της οικογένειας. Δεν είναι περίεργο που στον κύκλο ζωής της οικογένειας, η είσοδος των παιδιών στην εφηβεία αποτελεί ορόσημο. Οι γονείς ανησυχούν ότι «χάνουν» το παιδί τους και προσπαθούν να διατηρήσουν την προηγούμενη ισχύουσα κατάσταση, ασκώντας μεγαλύτερο έλεγχο.

Επιπλέον σαστίζουν μπροστά στις νέες συμπεριφορές που εμφανίζονται και δε γνωρίζουν πώς να τις αντιμετωπίσουν. Όπως είναι φυσικό, αυτό προκαλεί την αντίδραση των εφήβων και δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις συγκρούσεων και εντάσεων στην οικογένεια. Ο έφηβος, συχνά νιώθει ότι οι γονείς του δεν τον καταλαβαίνουν,  χάνει την εμπιστοσύνη του σε αυτούς και στρέφεται όλο και πιο πολύ προς την ομάδα των συνομηλίκων.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς.
• Καταρχήν θα πρέπει να ενημερωθούν για τις επερχόμενες αλλαγές της εφηβείας, είτε μέσω βιβλίων, είτε συμβουλευόμενοι κάποιον ειδικό. Οι καλά ενημερωμένοι γονείς, γνωρίζουν τι να περιμένουν και μπορούν να αντιμετωπίσουν κάθε νέα συμπεριφορά με μεγαλύτερη κατανόηση και υπομονή.

• Σημαντικό να αποτελούν πρόσωπα εμπιστοσύνης για τους εφήβους. Οι  γονείς θα πρέπει να είναι πρόθυμοι να συζητήσουν με τα παιδιά τους χωρίς να κρίνουν, να τιμωρούν, να θυμώνουν ή να προσπαθούν να επιβάλλουν τις δικές τους απόψεις. Όσο σημαντική και αν είναι η ομάδα των συνομήλικων, σε σημαντικές αποφάσεις, μεγαλύτερη βαρύτητα έχει η συμβουλή και η καθοδήγηση των γονέων. Έτσι η δημιουργία ενός ασφαλούς περιβάλλοντος αποδοχής από τους γονείς, στο οποίο μπορούν να καταφύγουν οι έφηβοι για να αναζητήσουν βοήθεια όταν τη χρειαστούν,  είναι απαραίτητο για την υγιή συναισθηματική και ψυχολογική τους ανάπτυξη. 

• Να είναι συνεπείς και σταθεροί στις απόψεις τους και στα πρότυπα συμπεριφοράς, τα οποία πρεσβεύουν, όχι όμως αδιάλλακτοι.  Οι έφηβοι έχουν την τάση να θυμώνουν και να χάνουν την εμπιστοσύνης τους στους γονείς , όταν καταλαβαίνουν ότι αυτοί είναι ασυνεπείς και έχουν αντιφατικές και αντικρουόμενες απόψεις.

• Να έχουν σαφείς και χαμηλές προσδοκίες και να αφήνουν στον έφηβο το χώρο να αναπτύξει τις ικανότητες και τις δεξιότητες του. 

• Η αγάπη τους πρέπει να δίνεται άνευ όρων και να μη μειώνεται από τα «λάθη» των εφήβων.

• Να θέσουν τον έφηβο αντιμέτωπο με τις ευθύνες του και να συνεχίσουν να αποτελούν πρόσωπα αναφοράς για εκείνον.

• Να μην είναι υπερπροστατευτικοί. Να δίνουν στο παιδί τους το χώρο και το χρόνο να αντιμετωπίσει τις καταστάσεις που βιώνει με το δικό του τρόπο, να κάνει λάθη, ακόμα και να πληγωθεί. Μόνο έτσι θα οδηγηθεί προς την ωριμότητα και θα δημιουργήσει τη δική του ταυτότητα, η οποία θα του δώσει όλα εκείνα τα εφόδια που είναι απαραίτητα για την είσοδο του στην ενηλικίωση.

Είναι πιθανό κατά την περίοδο της εφηβείας, να εμφανιστούν και διάφορα ψυχολογικά προβλήματα και αποκλίνουσες μορφές συμπεριφοράς. Τέτοια μπορεί να είναι:

•  Η κατάθλιψη
•  Ο αυτοκτονικός ιδεασμός
•  Οι κρίσεις πανικού
•  Οι παραβατικές  μορφές συμπεριφοράς
•  Η επιθετικότητα
•  Τα ψυχοσωματικά συμπτώματα
•  Η  χρήση ουσιών
•  Η φυγή από το σπίτι
•  Οι διαταραχές διατροφής (ανορεξία- βουλιμία)
•  Η εγκατάλειψη του σχολείου
•  Η κοινωνική απόσυρση

Στην περίπτωση αυτή οι γονείς, καλό θα ήταν να απευθυνθούν σε κάποιον ειδικό και να ζητήσουν τη συμβολή του για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της κατάστασης.

Καταλήγοντας,  η εφηβεία είναι μια δύσκολη αλλά και σημαντική περίοδος στη ζωή του αναπτυσσόμενου ατόμου. Όσο και αν φαίνονται περίπλοκες και ανησυχητικές κάποιες συμπεριφορές, η ψύχραιμη αντιμετώπιση της κατάστασης από τους γονείς είναι καθοριστικής σημασίας για την ισορροπία τόσο του ίδιου του εφήβου όσο και της οικογένειας γενικότερα.

Συγγραφή Άρθρου

Ιωάννα Κούρια Ψυχολόγος - Παιδοψυχολόγος.
Κέντρο Συμβουλευτικής & Ψυχοθεραπείας, "Στήριξη".
Ιστοσελίδα: www.kentrostirixis.gr

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Σχετικά άρθρα
Παιδί και έφηβος, οικογένεια
Ομόφυλες οικογένειες και παιδοθεσία
  • Τρίτη, 15 Νοέμβριος 2016
  • Από: Μαρία Σκαμπαρδώνη

Η ανάγκη και η απαίτηση των ομόφυλων ζευγαριών για σεβασμό και κατοχύρωση των δικαιωμάτων τους, όπως και η καταπολέμηση κάθε διάκρισης με αφετηρία τον σεξουαλικό προσανατολισμό,...

Παιδαγωγική Ψυχολογία
Ο δεκάλογος της θεωρίας της Μοντεσσόρι που πρέπει να γνωρίζουν γονείς και παιδαγωγοί
  • Δευτέρα, 14 Νοέμβριος 2016
  • Από: Καλλιόπη Κωστέα

1. Μην αγγίζετε ένα παιδί παρά τη θέλησή του. 2. Μην μιλάτε με άσχημο τρόπο σε ένα παιδί και μην χρησιμοποιείτε άσχημα λόγια όταν αναφέρεστε σε αυτό κατά την απουσία του....

Αυτοβοήθεια
Σύγκριση εαυτού με άλλους
  • Τρίτη, 08 Νοέμβριος 2016
  • Από: Μαρία Σκαμπαρδώνη

Όλοι μας κατά καιρούς, έχουμε συγκρίνει τον εαυτό μας και τις ικανότητές μας με άλλων ανθρώπων. Νοιώθουμε μειονεκτικά επειδή θεωρούμε ότι δεν έχουμε την εμφάνιση, την εξυπνάδα,...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Παιδικές Φοβίες, αιτίες και αντιμετώπιση
Παιδικές Φοβίες

O φόβος είναι μια φυσιολογική αντίδραση προστατευτικού χαρακτήρα μπροστά σε ένα απειλητικό ερέθισμα. Είναι ένας μηχανισμός επιβίωσης, γιατί μας κινητοποιεί προς αποφυγή ενός πραγματικού ή υποτιθέμενου κινδύνου. Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν και έρχονται σε επαφή με καινούργια ερεθίσματα και καταστάσεις, αρχίζουν πολύ φυσιολογικά να φοβούνται.

Παιδική κακοποίηση, μορφές και συνέπειες στην ψυχική υγεία του παιδιού

Ακόμα και στις μέρες μας αρκετά παιδιά πέφτουν θύματα κακοποίησης, κυρίως από τους γονείς τους, οι οποίοι χρησιμοποιούν τη βία ως μέσο πειθαρχίας, αλλά και από άλλα σημαντικά πρόσωπα του περιβάλλοντος τους. Τα τελευταία χρόνια, έχει διαπιστωθεί και κακοποίηση μεταξύ συνομηλίκων.

Τι είναι η Συμβουλευτική Ψυχολογία και πώς λειτουργεί;

Ο όρος συμβουλευτική υποδηλώνει ότι «κάποιος δέχεται ή δίνει συμβουλή». Στην πραγματικότητα όμως η συμβουλευτική δε χρησιμοποιείται με αυτόν τον τρόπο και δεν έχει ως στόχο την  παροχή συμβουλών σε κάποιον. Η συμβουλευτική είναι μια διαδικασία αλληλοεπικοινωνίας που σκοπός της είναι η παροχή βοήθειας σε ένα άτομο ή σε μια ομάδα ατόμων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες και προβλήματα που δεν μπορούν να διαχειριστούν μόνοι τους.

Παιδική επιθετικότητα

Υπάρχουν ορισμένες εκδηλώσεις στη συμπεριφορά ενός παιδιού, οι οποίες εμποδίζουν τις διαπροσωπικές του σχέσεις, την προσαρμογή του στο κοινωνικό περιβάλλον και κάνουν τόσο το ίδιο όσο και τους γύρω του να υποφέρουν. Μια από αυτές τις εκδηλώσεις είναι η επιθετικότητα.
Είναι δύσκολος ο ορισμός της επιθετικότητας.

Εγγραφή στο Newsletter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.