το σύμπτωμα στο παιδί

Το σύμπτωμα είναι μία παθολογική συμπεριφορά ή ψυχοσωματική εκδήλωση ενός μέλους του οικογενειακού συστήματος. Η Συστημική Θεωρία υποστηρίζει ότι το σύμπτωμα αποτελεί ένα μήνυμα, που στέλνει ο πάσχων, προς τους σημαντικούς άλλους του οικογενειακού συστήματος.

Άλλες φορές, το σύμπτωμα μπορεί να ρυθμίζει τη λειτουργία του συστήματος, όταν αυτή τείνει να μεταβληθεί. Για παράδειγμα, όταν ένα παιδί σχολικής ηλικίας νιώσει ότι οι γονείς του έχουν συγκρουστεί και υπάρχει το ενδεχόμενο πιθανού χωρισμού, μπορεί να εμφανίσει μία αγχώδη διαταραχή.

Ο ασυνείδητος σκοπός της ξαφνικής εμφάνισης του συμπτώματος του παιδιού είναι η επανένωση των γονέων. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο σκοπός επιτυγχάνεται. Οι γονείς προσπερνούν τις διαφορές τους και έρχονται πιο κοντά για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα του παιδιού τους (Τομαράς, Β. 2001). Άλλες φορές, το σύμπτωμα εμφανίζεται, όταν η οικογένεια βιώνει περιόδους κρίσης. Όταν, για παράδειγμα, οι γονείς πρόκειται να χωρίσουν και να πάρουν διαζύγιο, όταν ένα μέλος της οικογένειας πεθαίνει ή όταν η οικογένεια βιώνει δοκιμασίες από άλλους εξωτερικούς παράγοντες (π.χ. οικονομική κρίση).

Επίσης, ένα παιδί μπορεί να εμφανίσει ένα σύμπτωμα, όταν το οικογενειακό σύστημα πάσχει λόγω της δυσλειτουργίας των αλληλεπιδράσεων των μελών. Για παράδειγμα, όταν στην οικογένεια οι κανόνες και τα όρια είναι πολύ άκαμπτα, το σύμπτωμα είναι, ίσως, η μόνη διέξοδος και λύση για ένα παιδί προκειμένου να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του και να οδηγήσει το σύστημα στην αλλαγή, δηλαδή, στην ευελιξία.

Οι οικογένειες, στις οποίες τα παιδιά εμφανίζουν και διατηρούν για μεγάλο χρονικό διάστημα ένα σοβαρό σύμπτωμα (νευρική ανορεξία, παιδική κατάθλιψη), έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά , με βάση τα οποία οργανώνονται και λειτουργούν.

Τα πιο συνήθη είναι τα ακόλουθα:

Α. Υπερεμπλοκή: Είναι ο τύπος της οικογένειας, στην οποία δεν υπάρχουν ξεκάθαρα όρια. Τα μέλη αυτής της οικογένειας είναι σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένα το ένα από το άλλο. Το κάθε μέλος παρεμβαίνει στην προσωπική ζωή του άλλου και δεν υπάρχει προσωπικός «χώρος». Επίσης, επικρατεί υπερβολική κοντινότητα, και το κάθε μέλος έχει την τάση να μιλά για χάρη του άλλου. Η αντίληψη του εαυτού είναι ελάχιστα διαφοροποιημένη. Υπάρχει σύγχυση ρόλων, (Καραστεργίου, Α., 1990) (Aragona, M et al., 2011)

Β. Υπερπροστατευτικότητα: Τα μέλη αυτής της οικογένειας δείχνουν σε υπερβολικό βαθμό ενδιαφέρον το ένα για το καλό του άλλου. Οι γονείς με την υπερπροστατευτικότητά τους, εμποδίζουν την αυτονομία και εξέλιξη του παιδιού και το παιδί από την άλλη, νιώθει την ανάγκη να προστατέψει την οικογένεια.

Γ. Δυσκαμψία: Στην οικογένεια αυτού του τύπου, τα μέλη αρνούνται να αλλάξουν τον τρόπο, που λειτουργούν ακόμα και όταν είναι απαραίτητη η αλλαγή, όπως, η ανάγκη αυτονομίας του εφήβου. Το σύμπτωμα του παιδιού σε αυτή την περίπτωση είναι πολύ χρήσιμο, προκειμένου να αποφευχθεί η αλλαγή. Οι οικογένειες αυτές, εμφανίζονται, τυπικά, σα να μην έχουν κανένα πρόβλημα, παρά μόνο το σύμπτωμα του παιδιού. (Καραστεργίου, Α., 1990) (Aragona, M et al., 2011)

Δ. Αδυναμία επίλυσης των συγκρούσεων: Στις συγκεκριμένες οικογένειες, υπάρχει ένας αυστηρός ηθικός ή θρησκευτικός κώδικας ο οποίος συμβάλλει στην αποφυγή των συγκρούσεων. Αποφεύγεται ακόμα και οποιαδήποτε συζήτηση μπορεί να εμπεριέχει τη διαφορά απόψεων. Τα προβλήματα δε λύνονται και τα μέλη αρνούνται ακόμα και την ύπαρξή τους. (Καραστεργίου, Α., 1990).

Παρόλο που το σύμπτωμα του παιδιού τις περισσότερες φορές επιτυγχάνει το σκοπό του, είναι απαραίτητη η ψυχοθεραπεία, προκειμένου το παιδί να απαλλαγεί από τα συμπτώματα, που το ταλαιπωρούν.

Δύο είδη θεραπείας μπορούν να βοηθήσουν σε κάτι τέτοιο:

α) Η Συστημική θεραπεία, η οποία, γίνεται παρουσία όλων των μελών του οικογενειακού συστήματος και εξετάζεται το πλαίσιο μέσα στο οποίο εκτυλίσσονται οι συμπεριφορές. Ο ρόλος του θεραπευτή είναι να δώσει μία νέα σημασία στην ύπαρξη του συμπτώματος του παιδιού.

β) Ένα άλλο είδος πολύ αποτελεσματικής θεραπείας είναι η Παιγνιοθεραπεία (θεραπευτικό παιχνίδι), που έχει ως στόχο να κάνει το παιδί πιο ανθεκτικό και να αυξήσει την αυτοεκτίμησή του. Παράλληλα με την Παιγνιοθεραπεία, είναι απαραίτητη και η Συμβουλευτική των γονέων.

 

Βιβλιογραφία

Aragona, M., Catapano, R., Loriedo, C., Alliani, D. (2011). The “psychosomatic” family system: are Families with Eating Disorders more enmeshed and rigid than normal controls? Dial Phil Ment Neuro Sci. 4(1): 10-15.

Καραστεργίου, Αν. (1990). Το Μοντέλο της Ψυχοσωματικής Οικογένειας κατά Minuchin. Άρρωστες και Νοσογόνες Οικογένειες. Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Μελέτης Ψυχοσωματικών Προβλημάτων. 2: 38-41.

Τομαράς, Β. (2001). Θεραπεία Οικογένειας στην Παιδοψυχιατρική: Συστημική Προσέγγιση. Εισαγωγή στην Παιδοψυχιατρική. Επιμ. Τσιάντης, Γ. Εκδ: Καστανιώτη. 23: 467-487.

Συγγραφή Άρθρου

Κασσιανή Τρικαλιώτη - Ψυχολόγος

Κασσιανή Τρικαλιώτη: έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology”, σημαίνει ότι το E-Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Ψυχολόγος,απόφοιτος  του Παντείου Πανεπιστημίου Αθηνών. Κάτοχος άδειας ασκήσεως επαγγέλματος ψυχολόγου. Ειδίκευση στην Ψυχαναλυτική/Ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία, στη Συμβουλευτική γονέων και στην Παιγνιοθεραπεία-Θεραπευτικό παιχνίδι. Συντονίστρια ομάδων γονέων. Χορήγηση ψυχομετρικών δοκιμασιών. Μέλος του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων.Μέλος της Ελληνικής Εταιρεiας Παιγνιοθεραπείας και του PTI (Play Therapy Inernational).

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα
Παιδοψυχολογία

Ως παιδοψυχολογία ορίζεται ο κλάδος της ψυχολογίας που έχει ως...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Τι είναι οι φοβίες
φοβίες

Μπορεί να έχει συμβεί σε αρκετούς από εμάς να έχουμε βιώσει, για κάποιο διάστημα της ζωής μας, έναν υπερβολικά έντονο φόβο, ο οποίος να σχετίζεται με κάτι συγκεκριμένο.
Όταν ένα άτομο παρουσιάζει ειδικές φοβίες, εμφανίζει τα ακόλουθα συμπτώματα:

Ασφαλής δεσμός προσκόλλησης
Ασφαλής δεσμός προσκόλλησης

Σύμφωνα με τον γνωστό θεωρητικό της «Θεωρίας του δεσμού» John Bowlby (1907-1990), το ανθρώπινο ον έχει μία έμφυτη τάση να επιδιώκει τη διαπροσωπική επαφή με άλλους ανθρώπους και να επιζητά τη δημιουργία και διατήρηση συναισθηματικών δεσμών, που μπορούν να του παρέχουν ασφάλεια, εμπιστοσύνη και υποστήριξη.

Η πρωταρχική σχέση μεταξύ Μητέρας και Βρέφους
Μητέρα και Βρέφος

Είναι αδιαμφισβήτητος στις μέρες μας ο ρόλος που διαδραματίζει η σχέση μεταξύ μητέρας και βρέφους στην ομαλή ανάπτυξή του. Πολλές έρευνες Νευροψυχολογίας, που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, υποστηρίζουν ότι η τρυφερότητα και η ένδειξη αγάπης εκ μέρους της μητέρας προς το βρέφος, συμβάλλουν στην ομαλή ανάπτυξη του εγκεφάλου του βρέφους, μέσω της δημιουργίας καινούριων νευρωνικών συνάψεων, με αποτέλεσμα την ομαλή ανάπτυξη του βρέφους σε όλους του τομείς, στο συναισθηματικό τομέα, στον κοινωνικό τομέα, στον τομέα της νοημοσύνης.

Μετατραυματικό Στρες
Μετατραυματικό Στρες

Όταν ένας άνθρωπος βρεθεί εκτεθειμένος σε ένα ιδιαιτέρως τραυματικό γεγονός, είναι πολύ πιθανό να παρουσιάσει άμεσα διαταραχή μετατραυματικού στρες. Ένα τραυματικό γεγονός, θα μπορούσε να είναι η σωματική κακοποίηση, ένας σοβαρός τραυματισμός, ένα ατύχημα ή μία καταστροφή από ένα φυσικό φαινόμενο, όπως, ο σεισμός.

Κρίσεις πανικού - Αίτια, Συμπτώματα & Θεραπεία
Κρίσεις πανικού

Η κρίση πανικού συγκαταλέγεται στις αγχώδεις διαταραχές. Παρουσιάζεται αιφνίδια και αποτελείται από τα ακόλουθα συμπτώματα: Το άτομο νιώθει ότι οι παλμοί της καρδιάς του αυξάνονται αισθητά, κάποιες φορές σε σημείο, που νομίζει ότι θα πάθει καρδιακή προσβολή. Έχει έντονη εφίδρωση, λαχανιάζει ή αισθάνεται ασφυκτικά, έχει δύσπνοια, έχει τάση για έμετο, αίσθημα ζάλης ή τάση για λιποθυμία.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.