Σχετικά άρθρα x

 

Ζούμε στην εποχή της ταχύτητας και της βιασύνης. Τα πάντα γύρω μας τείνουν να γίνουν πιο εύκολα, πιο γρήγορα και τελικά πιο αποδοτικά. Το οξύμωρο ωστόσο είναι πως αν και θα περίμενε κανείς μέσα από την αυτοματοποίηση οι άνθρωποι να έχουν περισσότερο ελεύθερο χρόνο, αντίθετα ο ελεύθερος χρόνος φαίνεται να είναι για πολλούς είδος πολυτελείας. Θύμα της παραπάνω κατάστασης είναι και η παιδικότητα της παιδικής ηλικίας.

 

Με το που γεννιούνται τα παιδιά σήμερα μπαίνουν σε έναν αγώνα ταχύτητας ωρίμανσης: Οι γονείς τους θέλουν να τα μάθουν να διαβάζουν, όσο γίνεται νωρίτερα, και καμαρώνουν όταν τα παιδιά τους μπορούν και αφομοιώνουν τρόπους ομιλίας, τραγούδια και βιβλία ενηλίκων. Πολλά από τα παιχνίδια που κυκλοφορούν μοιάζουν με μικρογραφίες ενήλικων εργαλείων και δεν επιτρέπουν στα παιδιά να εξασκήσουν την φαντασία τους και τη δημιουργικότητά τους χρησιμοποιώντας αντικείμενα του περιβάλλοντός τους για παιχνίδια ή φτιάχνοντας δικά τους ομαδικά παιχνίδια θέτοντας αυτοσχέδιους κανόνες.

Στα παιδιά δίνεται έτοιμη μασημένη ενήλικη τροφή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι κούκλες που απευθύνονται σε κορίτσια και δεν παριστάνουν παιδικές μορφές αλλά ενήλικες νεαρές γυναίκες. Στην ηλικία του νηπιαγωγείου, πολλοί γονείς απαιτούν από τα παιδιά τους να μάθουν να διαβάζουν, σα να αγχώνονται πως στο δημοτικό θα είναι πολύ αργά για κάτι τέτοιο. Άλλωστε στο δημοτικό υπάρχουν ένα σωρό άλλες δραστηριότητες στις οποίες πρέπει να εμπλακούν για να μην θεωρούνται καθυστερημένα. Ξένες γλώσσες, φροντιστήρια, ιδιαίτερα και μη, μπαλέτο, γυμναστική, συνθέτουν το πιο πολυάσχολο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του πλανήτη μας. Το αποκορύφωμα γίνεται στο γυμνάσιο και κυρίως στο λύκειο. Η πλειοψηφία των εφήβων σε αυτές τις ηλικίες έχουν ελάχιστο προσωπικό χρόνο, η επικοινωνία μεταξύ τους γίνεται κυρίως μέσα από κινητά τηλέφωνα, λες και μπορεί η πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνία να αντικατασταθεί από μερικές γραμμές σε ένα μήνυμα κινητού τηλεφώνου.

Έτσι οι έφηβοι δεν επικοινωνούν μεταξύ τους σαν πρόσωπα σε διαλεκτικές σχέσεις αλλά σαν καρικατούρες σε αληθοφανείς αλλά όχι αληθινές ανθρώπινες σχέσεις. Οι χώροι διασκέδασης των εφήβων είναι στην πραγματικότητα χώροι εκτόνωσης όλης της πίεσης που δέχονται. Η μουσική είναι εκκωφαντική, στερεί τη δυνατότητα επικοινωνίας, οι έφηβοι είναι και πάλι μόνοι, αν και ανάμεσα σε άλλους, και επιρρεπείς σε κάθε πειρασμό που θα τους βγάλει από την μουντή τους πραγματικότητα.

Όλα τα παραπάνω δεν μπορούν παρά να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην ωρίμανση των παιδιών. Πρώτα απ ?όλα τα παιδιά που δεν παίζουν ομαδικά παιχνίδια δεν μαθαίνουν να σέβονται τους κανόνες για χάρη του παιχνιδιού κι επίσης δεν μαθαίνουν να χάνουν. Και οι δυο αυτές ιδιότητες είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την ψυχολογική επιβίωση κάποιου στη σημερινή ανταγωνιστική κοινωνία αλλά και για την εύρυθμη λειτουργία μιας κοινωνίας. Δεν αγαπούν την μάθηση, και αυτά που μαθαίνουν, κι ότι κανείς δεν αγαπά το ξεχνάει. Αποκτούν κακή σχέση με τα βιβλία και στην ενήλική τους ζωή τα αφαιρούν από τη ζωή τους. Δεν είναι τυχαίο πως στην ανάγνωση των βιβλίων η χώρα μας είναι από τις τελευταίες στην ευρωπαϊκή ένωση. Δεν μαθαίνουν να σχετίζονται υγιώς με τους συνομηλίκους τους. Αναπτύσσουν ένα διογκωμένο ναρκισσιστικό «εγώ» που δυσκολεύεται να σχετιστεί ισότιμα με τα άλλα διογκωμένα ναρκισσιστικά «εγώ». Συχνά πίσω από αυτό τον ναρκισσισμό κρύβεται η χαμηλή αυτοπεποίθηση, παράγωγο του φόβου αποτυχίας με τον οποίον έχουν μπολιαστεί κατά την εκπαίδευσή τους.

Τέλος, σε πολλές περιπτώσεις δυστυχώς τα παιδιά δεν μοιράζονται ποιοτικό και ποσοτικό χρόνο με τους γονείς τους οι οποίοι κι αυτοί πολύ συχνά βιάζονται για να προλάβουν τις δικές τους δουλειές. Έτσι, στερούνται ένα πολύ σημαντικό συναισθηματικό στήριγμα για την ωρίμανσή τους. Ο αντίλογος θα μπορούσε να πει πως με την εντατικοποίηση της εκπαίδευσης τα παιδιά ετοιμάζονται για τις ανάγκες της ανταγωνιστικής κοινωνίας του αύριο. Το να μην ξέρει κανείς να χάνει και να σέβεται τους κανόνες, το να μην αγαπά τα βιβλία και το διάβασμα, το να μην έχει αναπτυγμένη φαντασία και δημιουργικότητα, το να δυσκολεύεται να αναπτύξει ισότιμες σχέσεις και το να υποφέρει από αγχώδεις και καταθλιπτικές διαταραχές στην παιδική του ηλικία δεν συνιστά προετοιμασία για καμιά κοινωνία αλλά ψυχολογική εξουθένωση και διαβατήριο για ανωριμότητα κατά την ενηλικίωση. Και πάντως, δεν είναι λιγότερο ανταγωνιστικοί οι πολίτες άλλων ευρωπαϊκών κοινωνιών (λ.χ. Φινλανδίας και Ιρλανδίας) που είχαν πολύ περισσότερο ελεύθερο χρόνο στην παιδική ηλικία και στην εφηβεία.

Τα παιδιά στην παιδική ηλικία έχουν ανάγκη από πολύ ελεύθερο προσωπικό χρόνο, επαρκείς σχέσεις με τους γονείς τους, παιχνίδι, παιδικά τραγούδια, αυτοσχέδιο χορό και το δικαίωμα να κάνουν λάθη γιατί μέσα από αυτά κατακτείται η στέρεα γνώση. Ο εγκέφαλός τους αναπτύσσεται με τους δικούς του ρυθμούς και σε κάθε στάδιο ανάπτυξής του χρειάζεται αυτά τα ερεθίσματα που να μπορεί να τα αφομοιώσει και να τα κάνει πραγματικό του κτήμα . Οποιαδήποτε βιασύνη σε αυτό μπορεί να κάνει τα παιδιά να νιώθουν πως δεν είναι αρκετά έξυπνα με ιδιαίτερα δυσμενείς συνέπειες για την αυτοπεποίθησή τους. Θα έχουν την ευκαιρία να διαβάζουν ενήλικα βιβλία, να ακούν ενήλικα τραγούδια, να ζουν σε ανταγωνιστικά περιβάλλοντα σε όλη τους την ενήλικη ζωή. Η παιδική ηλικία είναι μια φορά στη ζωή τους και δεν θα την ξαναζήσουν: Της αξίζει λίγο περισσότερος σεβασμός.



Ευάγγελος Καναβιτσάς
Ψυχολόγος, MSc in Applied Psychology
E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.  

 

Συγγραφή Άρθρου

Καναβιτσάς Ευάγγελος Ψυχολόγος, MSc in applied psychology
E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Σχετικά άρθρα
Σχέσεις - Σεξουαλικότητα
Ζευγάρι: Αυτή η εύθραυστη σχέση!
  • Παρασκευή, 02 Δεκέμβριος 2016
  • Από: Αικατερίνη Μούτουπα

Τελικά υπάρχει ο πρίγκιπας με το άλογο που θα σώσει την πριγκίπισσα από τον κακό το δράκο ή την κακιά τη μάγισσα; Ή μήπως όλα αυτά είναι ένα παραμύθι ή μήπως μύθος; Ας τα πάρουμε τα...

Παιδί και έφηβος, οικογένεια
4 λόγοι που βάζουμε εμπόδιο στην ανάπτυξη των παιδιών
  • Πέμπτη, 01 Δεκέμβριος 2016
  • Από: Γιάννης Ξηντάρας

Πολλές φορές οι γονείς θέλοντας να κάνουν καλό στα παιδιά τους, συμπεριφέρονται με έναν τρόπο που επιτυγχάνουν δυστυχώς το αντίθετο αποτέλεσμα. Συνήθως αυτός ο τρόπος αφορά διάφορες υπερβολικές μορφές διαπαιδαγώγησης κι όχι τις προθέσεις καθ'αυτές. Οι προθέσεις...

Παιδί και έφηβος, οικογένεια
Ο μύθος του τέλειου γονέα
  • Πέμπτη, 01 Δεκέμβριος 2016
  • Από: Γιάννης Ξηντάρας

Τα καλά σενάρια έχουν σασπένς και αφήνουν το καλό για το τέλος. Σ'αυτό το σημείωμα θα πούμε την κατάληξη στην αρχή και το μυστήριο θα λυθεί μία και καλή: Δεν υπάρχει τέλειος...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Η αυτογνωσία ασπίδα για το άγχος

Σήμερα ο άνθρωπος γνωρίζει πολύ λίγα πράγματα για τον εαυτό του σε σχέση με παλιότερες εποχές. Οι μεγάλες οικονομικές κοινωνικές και ιδεολογικές αλλαγές, που συντελέστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες στην κοινωνία μας, σε συνδυασμό με το γεγονός πως τρόποι δράσεις, που μέχρι πρότινος θεωρούνταν  θεμιτοί κι αποτελεσματικοί, χάνουν την αποτελεσματικότητά τους κι αντικαθιστούνται από νέους τρόπους δράσης, που κι αυτοί σύντομα ξεφτίζουν, έχει άμεση επίπτωση στην γνώση των ανθρώπων για τον εαυτό τους: 

Ο μύθος της τρέλας στην κοινωνίας μας, εμπόδιο στη Ψυχική Υγεία
Ο μύθος της τρέλλας

«Ο σχιζοφρενής δολοφόνος με το πριόνι» , «ο σχιζοφρενής με το νυστέρι», «Βαθύ Κόκκινο (Σχιζοφρένεια - ο μανιακός δολοφόνος)» είναι μόνο κάποιοι από τους τίτλους ταινιών και βιβλίων που κυκλοφορούν στην αγορά και συνεισφέρουν στο στερεότυπο της ψυχικής ασθένειας και της επικινδυνότητας του ανθρώπου με ψυχολογικά προβλήματα.

Ιστορική αναδρομή ψυχοπαθολογίας

Προϊστορικοί Χρόνοι: Κατά τους προϊστορικούς χρόνους δεν γίνονταν διάκριση μεταξύ σωματικών και ψυχικών διαταραχών.
Και για τα δύο είδη διαταραχών υπεύθυνα θωρούνταν τα κακά πνεύματα που έμπαιναν στα σώματα των ανθρώπων, η μαγεία ή η εκδίκηση ενός παραμελημένου πνεύματος.

Διαταραχή Πανικού: Όταν το Άγχος Τρομοκρατεί

Η διαταραχή πανικού είναι μια από τις συχνότερες αγχώδεις διαταραχές και σίγουρα μια από τις πιο τρομακτικές στον τρόπο εκδήλωσής της. Εκτιμάται πως περίπου το 5% του γενικού πληθυσμού κάποια στιγμή της ζωής του θα υποφέρει από διαταραχή πανικού ενώ η πάθηση αυτή συμβαίνει συχνότερα σε γυναίκες παρά σε άντρες. 

Ο δύσκολος δρόμος προς την αυτογνωσία

Ο άνθρωπος αλλάζει καθημερινά. Δέχεται νέα ερεθίσματα, βιώνει νέες εμπειρίες, αφομοιώνει νέες πληροφορίες, σφυρηλατεί νέα χαρακτηριστικά προσωπικότητας ενώ αφήνει άλλα να εξασθενίσουν. Η αυτογνωσία δεν είναι ένα χαρακτηριστικό που κάποιος το κατέχει ή δεν το κατέχει, είναι κάτι που μέρα με τη μέρα το κατακτά, λιγότερο ή περισσότερο, ανάλογα με τις προσωπικές του άμυνες και αντιστάσεις σε συνδυασμό με τις εξωτερικές συνθήκες. 

Εγγραφή στο Newsletter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.