ποίηση ψυχολογία

Η ποίηση είναι συχνά συμπυκνωμένη ψυχολογία. Διαβάζεις ας πούμε τον Τάσο Λειβαδίτη: “ Γιατί οι άνθρωποι, σύντροφε, ζουν απ’ τη στιγμή που βρίσκουν μια θέση στη ζωή των άλλων”.
Κι έχεις αμέσως βρει ένα μονοπάτι για την κατανόηση της δικής σου ζωής: θα αρχίσει από τη στιγμή που βρεις μια θέση σε ζωές άλλων. Νάτοι πάλι οι “άλλοι”.

Προσέχουμε εδώ ότι ο ποιητής δεν μιλάει μόνο για αγαπημένους άλλους, αλλά γενικά για άλλους. Και σωστά, γιατί η διαδικασία της αγάπης, αν δε μιλάμε για συγγενικές σχέσεις, θα σχηματιστεί από την αλληεπίδρασή μας.

Αφού κανένας άνθρωπος δεν είναι νησί, η αληθινή σου ζωή συναρτάται με αυτούς και, κατά συνέπεια, το να ζει κανείς για τον εαυτό του είναι ατελέσφορο.

Για να είσαι ευτυχής, πρέπει να βρεις τον τρόπο ώστε το αποτύπωμα που αφήνεις στις ζωές των άλλων να τους κάνει κι εκείνους ευτυχείς. Στο βαθμό που μπορείς κι εξαρτάται απο σένα φυσικά.

Αυτό το βασικό στοιχείο προσδιορίζει το είδος της συμπεριφοράς μας προς τον κόσμο. Θα λειτουργούμε αλτρουιστικά η εγωιστικά; Θα βάζουμε μπροστά πάντα τον εαυτό μας ή τους άλλους;

Στις περισσότερες μελέτες της ψυχολογίας, η απάντηση στα ερωτήματα αυτά είναι ανάλογη με αυτήν του ποιητή. Ακόμα και στα εγχειρίδια ηγεσίας, πιο συχνά οι συμβουλές περιλαμβάνουν και την ικανοποίηση των άλλων στο δρόμο μας προς την κορυφή, παρά την μακιαβελική τακτική. Κι όμως, στη ζωή η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Περισσότεροι θα πατούσαν επι πτωμάτων απο εκείνους που θα συνυπολόγιζαν τη θέση τους στη ζωή των άλλων για να ανελιχθούν. Ακόμα και στον έρωτα, όταν τελειώσει περισσότεροι γίνονται "δήμιοι" του, από όσους επιλέγουν να χαραχτούν με απαλό μελάνι στις καρδιές των πρώην αγαπημένων τους.

Είναι γνωστό ότι ο ίδιος ο Φρόυντ είχε μεγάλη επαφή με τη λογοτεχνία, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην ποίηση. Η γνώση αυτή τροφοδοτούσε σε σημαντικότατο βαθμό την ψυχολογική του σκέψη, αλλά και τον περίτεχνο τρόπο γραφής του. Συχνά η λογοτεχνία τον επηρέαζε γεννώντας του ιδέες και διαισθήσεις για την ανθρώπινη κατάσταση.

Οπως παρατηρεί ο Γ.Λαμπράκος, “ωστόσο, σημασία έχει ότι το ενδιαφέρον του Φρόιντ, και της ψυχανάλυσης γενικότερα, για τη λογοτεχνία και τις άλλες τέχνες είναι καθαρά και πρωτίστως ψυχολογικό, όχι αισθητικό. Αυτό σημαίνει πως ο Φρόιντ δεν ενδιαφέρεται τόσο να μας πει ποια λογοτεχνικά ή άλλα έργα έχουν (αισθητική) αξία, όσο το τι φανερώνουν αυτά τα έργα για την ανθρώπινη ψυχολογία και γιατί”.

Σύμφωνα εξάλλου με έρευνα που έγινε το 2015, η ανάγνωση κλασικών έργων λογοτεχνίας και ποίησης μπορεί να λειτουργήσει πιο θεραπευτικά για το νου από ό,τι τα βιβλία αυτο-βοήθειας. Είναι το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν ερευνητές του πανεπιστημίου του Λίβερπουλ.

Οι ειδικοί παρακολούθησαν την εγκεφαλική δραστηριότητα σε εθελοντές που διάβαζαν έργα του Ουίλιαμ Σαίξπηρ, ποιήματα του Τ.Σ. Έλιοτ κι άλλων γνωστών κλασικών λογοτεχνών. Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν είναι ότι όσο πιο απαιτητικά ήταν τα αναγνώσματα, τόσο πιο έντονη ήταν η ηλεκτρική δραστηριότητα στον εγκέφαλο, βοηθώντας έτσι στην αναζωογόνησή του, στην τόνωση της προσοχής των αναγνωστών και στην καλλιέργεια της ικανότητας στοχασμού.

Ιδιαίτερα η ανάγνωση έργων ποίησης φαίνεται ότι τονώνει σημαντικά τη δραστηριότητα στο δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου, το οποίο, μεταξύ άλλων, σχετίζεται με την λεγόμενη «αυτοβιογραφική μνήμη» βοηθώντας έτσι τον αναγνώστη να κάνει αναδρομές στο παρελθόν και να στοχαστεί ξανά για τις δικές του εμπειρίες υπό το φως των όσων διαβάζει. «Η έρευνα δείχνει τη δύναμη της λογοτεχνίας να μεταβάλει τις νοητικές διαδρομές, να δημιουργεί νέες σκέψεις και διασυνδέσεις τόσο στους νέους, όσο και στους ηλικιωμένους», δήλωσε ο καθηγητής Φίλιπ Ντέιβις.

Ποιητής, λοιπόν, είναι ο ψυχολόγος που απαντά στις ανθρώπινες αγωνίες με λίγες λέξεις. Και γιαυτό είναι καλό να διαβάζουμε λογοτεχνία και ποίηση, αφού πραγματική φιλοσοφία του καθενός είναι η ίδια η βιογραφία του. 

Συγγραφή Άρθρου

Νίκος Μάστορας

nikosmastorasΟ Νίκος Μάστορας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Είναι δημοσιογράφος με εμπειρία σε όλους τους τομείς του έντυπου και ηλεκτρονικού Tύπου, καθώς και στα social media. Εργάστηκε για 35 χρόνια στον Δημοσιογραφικό Οργανισμό Λαμπράκη. Σήμερα εργάζεται στην εφημερίδα "Εθνος". Είναι πατέρας δύο παιδιών και έχει αυτοβούλως εξερευνήσει αρκετά πεδία της ψυχολογικής επικράτειας. Η εξερεύνηση αυτή συνεχίζεται..

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. |

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Οταν ο άνθρωπος γίνεται "γαλλικό κλειδί"
σχέσεις άνθρωπος

Στα λεξικά, η λέξη “εργαλειοποίηση”, περιγράφεται ως “η συμφεροντολογική αντιμετώπιση μιας κατάστασης, ενός γεγονότος ή κάποιου ανθρώπου”.

Στις ανθρώπινες σχέσεις, η εργαλειοποίηση είναι μια κατάσταση που βιώνουμε πολύ πιο συχνά από οσο παραδεχόμαστε. Προκύπτει συνήθως όταν μια σχέση ολοκληρώνει τον κύκλο της, απομένουν όμως εκκρεμότητες που πρέπει να διευθετούνται από κοινού, με κυριότερη την ανατροφή των παιδιών.

Η απόρριψη και πως να τη διαχειριστείτε
απόρριψη

Οταν εκδόθηκε το διαζύγιο του, ας τον πούμε, Νίκου, αυτος δεν ήταν ούτε έτοιμος, ούτε το ήθελε. Αποδέχθηκε όμως να δώσει τη συγκατάθεσή του σε ένα συναινετικό διαζύγιο για να μην πληγωθούν τα δυο παιδιά τους από την αντιδικία. Ειχαν περάσει 15 χρόνια μαζί με την πρώην, πλέον, συζυγό του. Και δεν ήταν δική του επιλογή να χωρίσουν.

Να είσαι...ένας άλλος ώσπου να βρεις τον εαυτό σου
αυθεντικότητα

Συνηθίζουμε να λέμε ότι πρέπει "να είμαστε ο εαυτός μας". Και το λέμε με υπερηφάνεια, εν μέρει σωστά, γιατί είναι όντως καλύτερα να είσαι ο εαυτός σου απο το να επιχειρείς να γίνεις κακέκτυπο κάποιου άλλου. Θα φανεί εξάλλου, αργά η γρήγορα αν είσαι αυθεντικός.

Ο ερωτευμένος πιγκουίνος
ερωτευμένος πιγκουίνος

Εμφανίζονται ενίοτε ορισμένες ειδήσεις από μέρη μακρινά, οι οποίες έχουν την ιδιότητα να σε σπρώχνουν να σκεφτείς αλλιώς τη δική σου ζωή. Μια από αυτές τις ειδήσεις δημοσίευσε ο ειδησεογραφικός ιστότοπος in.gr εδώ: news.in.gr/perierga/article
Μιλάει για την περίπτωση ενός ερωτευμένου πιγκουίνου. Μόνο που ο πιγκουίνος μας δεν ερωτεύτηκε μια πιγκουίνα, αλλά μια ζωγραφιά:

Ενέσεις ενεργής φιλίας
φιλία

Στο πεδίο της φιλίας, όλοι είμαστε ερασιτέχνες ψυχολόγοι. Με την έννοια ότι λίγο ή πολύ, δεν υπάρχει κανείς απο εμάς που κάποια στιγμή στη ζωή του να μην κλήθηκε να υποστηρίξει ψυχολογικά κάποιον φίλο του, που περνάει μια δύσκολη περίοδο στη ζωή του.

Στο σημείωμα αυτό θα ήθελα, δια μέσου της προσωπικής εμεπιρίας -αφού δεν έχω ειδικές γνώσεις ψυχολογίας παρά μόνο εμπειρικές- να σας μεταφέρω το πως ένας φίλος μπορεί να υποστηρίξει αποτελεσματικότερα το φίλο του τη στιγμή της κρίσης.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.