Το τι είναι καλό και τι κακό έχει νόημα, όταν έχει νόημα, σε συνθήκες ζωής. Και μονάχα για τους ανθρώπους. Κανείς δε θα ρωτήσει μια πέτρα ή έναν σκατζόχοιρο να του πουν αν είναι καλοί η κακοί. Επίσης, κανείς δεν διανοείται να ρωτήσει ένα πτώμα αν είναι καλό ή κακό. Ακόμα κι αν αυτό το πτώμα ανήκει στον αρχιβασανιστή των SS Μέγκελε, δεν είναι καλό ή κακό. Όταν υπήρξε άνθρωπος, και ενόσω ζούσε, τότε μόνον το ερώτημα είχε ένα νόημα.

Πριν από λίγα χρόνια, ένας παιδικός μου φίλος αυτοκτόνησε. Είχα προσπαθήσει, νόμιζα, να τον βοηθήσω. Στην πραγματικότητα δεν είχα κάνει τίποτα σημαντικό. Ο άνθρωπος είχε πρόβλημα οικογενειακό. Συμβουλές του έδινα, αλλά την ίδια την πηγή του προβλήματος δεν την προσέγγισα όσο εκείνος ζούσε ακόμα, να προσπαθήσω να αλλάξω πραγματικά κάτι. Σκεφτόμουν να μην ανακατευτώ. Κι αυτό, νομίζω πια, ήταν ένα λάθος.

Ο παιδικός μου φίλος δε ζει πια για να το αξιολογήσει και να με καθησυχάσει, όμως εγώ ζω και το πιστεύω.

Βλέπετε, ο άνθρωπος που αποφασίζει να δώσει τέλος στη ζωή του, ο μελλοντικός αυτόχειρας δηλαδή, θέλουμε δε θέλουμε, το καταλαβαίνουμε ή αρνούμαστε να το αποδεχθούμε, είναι με το ένα πόδι πέραν του καλού και του κακού ενόσω ζει ακόμα.

Κι αφού είναι μακράν, τότε οι αποφάσεις του μπορεί να είναι απόλυτα κακές χωρίς αυτό να τον απασχολεί πια. Επιπλέον ξεχνάμε κάτι τόσο ουσιώδες που ίσως να μην το βλέπουμε επειδή είναι πελώριο και μπροστά στα μάτια μας: όποιος αποφασίσει να πεθάνει, αυτοτιμωρείται με την πιο σκληρή ποινή που οποιαδήποτε κοινωνία θα μπορούσε να του επιβάλει για οποιοδήποτε έγκλημα έχει διαπράξει, όσο αποτρόπαιο κι αν είναι.

Η ποινή για τον Μέγκελε και κάθε μαζικό δολοφόνο θα είναι σε μερικές χώρες ο θάνατος, όμως σε άλλες θα είναι τα ισόβια. Σε μια χώρα σαν την Ελλάδα με τη θανατική ποινή καταργημένη, ο σίριαλ κίλερ που αυτοκτονεί, επιβάλει στον εαυτό του ποινή πιο σκληρή από αυτήν που θα του επέβαλε η ίδια η κοινωνία με τους θεσμούς της.

Γιατί δεν υπάρχει κλιμάκωση στην ποινή του θανάτου, δεν υπάρχουν αποχρώσεις, δεν υπάρχει περίπτωση να ξαναβγείς στην κοινωνία στα γεράματα, όπως στα ισόβια. Υπάρχει μόνο η μανιχαιστική εκδοχή:  ζεις ή πεθαίνεις.

Κι όταν αποφασίσεις ότι πεθαίνεις, δε σε νοιάζει πια η ανθρώπινη δικαιοσύνη, για την ακρίβεια δε σε νοιάζουν πια τα ανθρώπινα παρά μόνο σα ματαιοδοξία μιας κάποιας μνήμης, κι αυτό ίσως.

Το καθοριστικό λοιπόν όταν αντιμετωπίζουμε ως φίλοι κι όχι σαν ειδικοί έναν άνθρωπο που εκδηλώνει πρόθεση αυτοχειρίας, είναι -νομίζω- να μην περιοριστούμε σε στερεοτυπικές γενικότητες όπως η κουβέντα “κι εμείς φτάσαμε σε δύσκολες καταστάσεις αλλά δεν καταλήξαμε εκεί”, ούτε να του θυμίσουμε τη ματαιότητα της πράξης, τη χαρά της ζωής, τον πανδαμάτορα χρόνο κι όλα τουτα. Γιατί όταν κάποιος αποφασίσει να πεθάνει, θεωρεί πως "εξιλεώνεται". Πιθανός τρόπος να σώσεις έναν δικό σου άνθρωπο, είναι να επωμιστείς μέρος απ' το βάρος που κουβαλά. Να εμπλακείς ενεργά στο πρόβλημα. Κι αν δε μπορείς ο ίδιος, φρόντισε να διαμορφώσεις στο μέτρο που σου αναλογεί, έναν κόσμο που να υπάρχουν άλλοι που μπορούν.

Κάθε εργοδότης που απολύει έναν εργαζόμενο που αγωνιά και δεν έχει άλλους πόρους, κάθε άπληστος που προκαλεί μια κοινωνική κρίση για να ευημερήσει ο ίδιος, και για να μην επεκταθώ σε παραδείγματα, καθένας που θεωρεί «δικό σου πρόβλημα» αυτό που εσύ βιώνεις με την αγωνία του μελλοθάνατου, κάθε ένας που θεωρεί ότι η φούσκα της προσωπικής του ευημερίας είναι ο μοναδικός υπαρκτός κόσμος, ας το ξέρει: Ρώσικη ρουλέτα παίζει με τον κόσμο.

Γιαυτό, σαν άνθρωπος που εχασε φίλο από αυτοχειρία καθώς δεν ενεπλάκη ενεργά στο πρόβλημα που τον έφερε εκτός ζωής, πιστεύω πλέον ότι ο η εμπλοκή αντί μιας γενικής αντιμετώπισης, εαν βέβαια είναι εφικτή (φυσικά τον πρώτο λόγο πρέπει να έχει ενας ψυχίατρος η ψυχολόγος, αν αυτό είναι εφικτό) ίσως αποτελέσει το δρόμος που, αν είμαστε τυχεροί, να τον οδηγήσει ξανά στο φως εξω απ το τούνελ.

Διαβάστε ακόμη το άρθρο: Οικονομική κρίση και αυτοκτονίες: τελικά συσχετίζονται; του Ψυχολόγου Ν.Δοϊρανλή

Συγγραφή Άρθρου

Νίκος Μάστορας

nikosmastorasΟ Νίκος Μάστορας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Είναι δημοσιογράφος με εμπειρία σε όλους τους τομείς του έντυπου και ηλεκτρονικού Tύπου, καθώς και στα social media. Εργάστηκε για 35 χρόνια στον Δημοσιογραφικό Οργανισμό Λαμπράκη. Σήμερα εργάζεται στην εφημερίδα "Εθνος". Είναι πατέρας δύο παιδιών και έχει αυτοβούλως εξερευνήσει αρκετά πεδία της ψυχολογικής επικράτειας. Η εξερεύνηση αυτή συνεχίζεται..

Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. |

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Οταν ο Μπάτμαν....μαζεύει το παιδικό δωμάτιο
παιδιά και αγγαρείες

Για όλους υπάρχουν δουλειές που μοιάζουν με αγγαρεία. Να πλύνεις τα πιάτα. Να διαβάσεις το μάθημα της επόμενης μέρας για το σχολείο. Να μαζέψεις το δωμάτιό σου. Ειδικά όταν είσαι μικρό παιδί, όπως όλοι οι γονείς γνωρίζουν πολύ καλά, οι περισσότερες δουλειές που δεν περιλαμβάνουν παιχνίδι εκλαμβάνονται σαν αγγαρείες και γίνονται υπό πίεση, πότε με απειλές και πότε με υποσχέσεις.

Τα παιδιά και οι οθόνες: ενδείξεις εξάρτησης
παιδιά και οθόνες

Για τα Χριστούγεννα, ο 11χρονος γιός μου ζήτησε από τον Αη Βασίλη κινητό τηλέφωνο και η 12χρονη κόρη μου λαπτοπ. Φαντάζομαι -για την ακρίβεια δεν φαντάζομαι, είμαι απολύτως βέβαιος... πως δεν είμαι ο μόνος γονιός που αντιμετωπίζω το πρόβλημα της νέας εποχής, την εξάρτηση των παιδιών μας από τις κάθε λογής οθόνες.

Η αυτοπραγμάτωση σαν... μόδα
αυτοπραγμάτωση

Στην ιεραρχία των ανθρώπινων αναγκών, ο αμερικανός ψυχολόγος Abraham Maslow (1908-1970) βρήκε ότι υπάρχει ένα μοντέλο πυραμίδας με πέντε βασικές ανάγκες που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι καθώς περνούν τη ζωή τους. Οι άνθρωποι παρακινούνται να επιτύχουν ορισμένες ανάγκες, έγραψε το 1943, με βασικότερη βέβαια τη φυσική τους επιβίωση.

Οταν ο άνθρωπος γίνεται "γαλλικό κλειδί"
σχέσεις άνθρωπος

Στα λεξικά, η λέξη “εργαλειοποίηση”, περιγράφεται ως “η συμφεροντολογική αντιμετώπιση μιας κατάστασης, ενός γεγονότος ή κάποιου ανθρώπου”.

Στις ανθρώπινες σχέσεις, η εργαλειοποίηση είναι μια κατάσταση που βιώνουμε πολύ πιο συχνά από οσο παραδεχόμαστε. Προκύπτει συνήθως όταν μια σχέση ολοκληρώνει τον κύκλο της, απομένουν όμως εκκρεμότητες που πρέπει να διευθετούνται από κοινού, με κυριότερη την ανατροφή των παιδιών.

Η απόρριψη και πως να τη διαχειριστείτε
απόρριψη

Οταν εκδόθηκε το διαζύγιο του, ας τον πούμε, Νίκου, αυτος δεν ήταν ούτε έτοιμος, ούτε το ήθελε. Αποδέχθηκε όμως να δώσει τη συγκατάθεσή του σε ένα συναινετικό διαζύγιο για να μην πληγωθούν τα δυο παιδιά τους από την αντιδικία. Ειχαν περάσει 15 χρόνια μαζί με την πρώην, πλέον, συζυγό του. Και δεν ήταν δική του επιλογή να χωρίσουν.

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.