Ο όρος ειδική φοβία αναφέρεται στον επίμονο, υπερβολικό ή /και παράλογο φόβο ενός συγκεκριμένου  αντικειμένου ή κατάστασης πχ. φόβος για τα σκυλιά, τα ύψη, το νερό, τις καταιγίδες, τον σεισμό, την οδήγηση, τα αεροπορικά ταξίδια. Ο άνθρωπος που πάσχει από τη διαταραχή αποφεύγει να έρθει σε επαφή με το αντικείμενο ή την κατάσταση που φοβάται ή όταν αυτό δεν είναι εφικτό μπορεί να την υπομείνει με δυσκολία εμφανίζοντας συχνά έντονο άγχος.  

Από το πλήθος των ειδικών φοβιών ξεχωρίζει η φοβία που αφορά το αίμα, τις ενέσεις,  τα τραύματα και τις ιατρικές διαδικασίες, εξαιτίας της ιδιαίτερης φύσης της. Σε όλες τις άλλες διαταραχές άγχους, χαρακτηριστικό σωματικό σύμπτωμα είναι η ταχυκαρδία, αντίθετα σε αυτή τη διαταραχή ο ασθενής στην επαφή του με το φοβογόνο ερέθισμα  εμφανίζει μία εν μέρει διαφορετική βιολογική προδιάθεση με κύρια χαρακτηριστικά την μείωση των καρδιακών παλμών και την πτώση της αρτηριακής πίεσης, με αποτέλεσμα η κλινική του εικόνα να εμπλουτίζεται από λιποθυμίες. 

Είναι σύνηθες πάσχοντες με άλλες φοβίες,  να αισθάνονται ή/και να φοβούνται μήπως λιποθυμήσουν, όμως στην πραγματικότητα αυτό δεν συμβαίνει. Αντιθέτως, ασθενείς με φοβία αίματος είναι επιρρεπείς σε λιποθυμία ή λιποθυμούν πραγματικά ακόμα και στη φανταστική επαφή με τα φοβογόνα αντικείμενα, στο άκουσμα της λέξης «αίμα» ή στον ήχο των νοσοκομειακών σειρήνων. Έτσι συχνά αποφεύγουν για χρόνια τον οδοντίατρο, τις εξετάσεις αίματος, αλλά και επείγουσες χειρουργικές επεμβάσεις που θα μπορούσαν να τους σώσουν την ζωή. Κάποιες γυναίκες με την διαταραχή αυτή μπορεί να αποφεύγουν να τεκνοποιήσουν, επειδή αδυνατούν να εμπλακούν στον τοκετό και σε οποιαδήποτε ιατρική διαδικασία προηγείται. Άλλες αποφυγές μπορεί να οδηγήσουν σε περιορισμό της επαγγελματικής και της  κοινωνικής τους ζωής, εξαιτίας της πιθανότητας και μόνο της λιποθυμίας μπροστά σε κόσμο, που πυροδοτεί συναισθήματα ντροπής και ταπείνωσης.

Η φοβία αίματος - ένεσης - τραύματος συνιστά μία από τις συχνότερα εμφανιζόμενες ειδικές φοβίες στους ενήλικες και των δύο φύλων, με ισχυρό το στοιχείο της κληρονομικότητας (συχνή εμφάνιση στα μέλη της ίδιας οικογένειας).  Οι πάσχοντες φαίνεται να αναζητούν θεραπεία όταν είναι επείγουσα ανάγκη πχ. πρέπει υποχρεωτικά να υποβληθούν σε εξετάσεις αίματος, να κάνουν κάποιο χειρουργείο ή όταν αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις πχ. να συνεχίσουν τις σπουδές τους ή την καριέρα τους ως δάσκαλοι, νοσοκόμοι, γιατροί. Παρόλα αυτά ενώ η μέση ηλικία έναρξης της φοβίας είναι τα 6 χρόνια η μέση ηλικία αναζήτησης θεραπείας είναι τα 30 χρόνια . Σε αναζήτηση των λόγων αυτής της καθυστέρησης επιστημονική μελέτη υποστηρίζει ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών δεν γνωρίζει την ύπαρξη της φοβίας και φυσικά την ύπαρξη αποτελεσματικής θεραπείας. Θεωρεί μάλιστα το πρόβλημά του προσωπική ευαισθησία, που αρχικά περιμένει να περάσει με την ηλικία και όταν δει ότι αυτό δεν συμβαίνει απογοητεύεται και το μεταφράζει ως ένδειξη αδυναμίας χαρακτήρα. 

Η θεραπεία εκλογής για την συγκεκριμένη διαταραχή άγχους είναι Ψυχοθεραπεία Συμπεριφοράς με κύρια τεχνική  την εφαρμοσμένη ένταση των μυών που προκαλεί αύξηση της πίεσης του αίματος και των παλμών της καρδιάς. Πιο συγκεκριμένα ο ασθενής μαθαίνει καθώς έρχεται σε επαφή με τα φοβογόνα ερεθίσματα πώς να σφίγγει διαδοχικά όλους τους μύες του σώματός του με τέτοιο τρόπο ώστε να μη συμβεί η βραδυκαρδία και το λιποθυμικό επεισόδιο. Σταδιακά παύει να αποφεύγει και ανακτά την αυτοπεποίθηση του, αφού για πρώτη φορά έχει στα χέρια του ένα τόσο ισχυρό και αποτελεσματικό όπλο για να χειριστεί το πιο δυσάρεστο σύμπτωμα της φοβίας του που είναι οι λιποθυμίες. 

Συνοψίζοντας, η ειδική φοβία αίματος, ένεσης τραύματος είναι η μοναδική διαταραχή άγχους που μπορεί να γίνει απειλητική για τη ζωή και τη σωματική ακεραιότητα του ασθενή. Η άγνοια γύρω από τη φύση της διαταραχής και την ύπαρξη της αποτελεσματικής της θεραπείας, μπορεί να έχει δυσάρεστες συνέπειες, τόσο για τον πάσχοντα, όσο και για τον επαγγελματία ψυχικής υγείας που προσπαθεί να τον βοηθήσει.

Συγγραφή Άρθρου

ΘΕ.ΣΥ - Θετική Συμπεριφορά
Τιτίκα Μητσοπούλου, Ψυχολόγος, Msc Κοινωνικής Ψυχιατρικής – Παιδοψυχιατρικής, Υποψήφια Δρ. Ιατρικής Σχολής Παν/μιο Ιωαννίνων

Βιβή Σωτηροπούλου, ψυχολόγος, Δρ Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Στοιχεία επικοινωνίας: 210.9701104

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Απαγορεύεται η αναδημοσίευση του άρθρου, χωρίς τη γραπτή άδεια του Τμήματος Σύνταξης του E-Psychology.gr. Εάν επιθυμείτε να αναδημοσιεύετε άρθρα, επικοινωνήστε μαζί μας στο editorial @ e-psychology.gr

Σχετικά άρθρα

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Παθητικότητα, επιθετικότητα και θετική συμπεριφορά στην επικοινωνία

Έχεις βρεθεί ποτέ σε καταστάσεις που ήθελες να πεις κάτι και δεν το έκανες για να αποφύγεις τον καυγάΉ αισθάνθηκες τόσο θυμωμένος που είπες κάτι που μετάνιωσες μετά; Παρατηρείς ότι μία από τις δύο προτάσεις τείνουν να χαρακτηρίζουν τον τρόπο έκφρασής σου και μάλλον εμφανίζεται συστηματικά όταν προσπαθείς να συζητήσεις ή να συναναστραφείς άλλους ανθρώπους; 

 

Θετική (διεκδικητική) συμπεριφορά - Τί είναι και πώς βελτιώνεται

Η έλλειψη θετικής συμπεριφοράς μπορεί να επηρεάσει με αρνητικό τρόπο τις σχέσεις και την ποιότητα ζωής, επειδή δεν επικοινωνούμε αποτελεσματικά.  Κατά συνέπεια δεν είναι ξεκάθαρα τα μηνύματα που στέλνουμε και επομένως, απομακρύνονται οι πιθανότητες να πετύχουμε αυτό που θέλουμε. Η οικογενειακή ζωή, η καριέρα και τα επίπεδα του στρες επηρεάζονται αρνητικά.

4 μύθοι γύρω από τη σεξουαλική λειτουργία. Μάθετε και καταρρίψτε τους

Η σεξουαλική λειτουργία είναι ίσως η μόνη ανθρώπινη λειτουργία που συγκεντρώνει αμείωτο ενδιαφέρον ως προς τις διάφορες πτυχές της. Παραλλήλως οι πληροφορίες από τις οποίες κατακλυζόμαστε, σε μεγάλο ποσοστό δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

Σεξουαλικές ψυχογενείς δυσλειτουργίες στη γυναίκα

Είναι σύνηθες , όταν μιλάμε για σεξουαλικές διαταραχές, το μυαλό μας να στρέφεται κυρίως στα προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίσει ένας άντρας, όπως η στυτική δυσλειτουργία και οι διαταραχές εκσπερμάτισης  (πρόωρη ή ανεσταλμένη),  εξαιτίας της πολυπλοκότητας της σεξουαλικής απάντησης της γυναίκας, που έχει οδηγήσει τόσο την έρευνα όσο και τη θεραπευτική αντιμετώπιση να βρίσκονται σε αρχικά ακόμη στάδια συγκρινόμενες με αυτές στον ίδιο τομέα στους άντρες. 

Υπερσεξουαλικότητα: Χαρακτηριστικά και τρόποι εκδήλωσης

Ο όρος υπερσεξουαλικότητα σημαίνει ότι ένας ενήλικας συστηματικά και επαναλαμβανόμενα δαπανά υπερβολικό χρόνο σε σεξουαλικές φαντασιώσεις, ορμές ή στον προγραμματισμό ή την τέλεση κάποιας σεξουαλικής συμπεριφοράς. 
Ως αποτέλεσμα, υπολειτουργεί ή εμποδίζεται σημαντικά σε βασικούς τομείς της ζωής του (π.χ. επαγγελματικές υποχρεώσεις, διαπροσωπικές σχέσεις, κοινωνική ζωή).

Εγγραφή στο Newsletter

15νθημερο Newsletter για να λαμβάνετε στο mail σας τα νέα άρθρα, αλλά και ενημέρωση για επερχόμενα σεμινάρια, βιβλία ψυχολογίας, θέσεις εργασίας κ.α.