Σχετικά άρθρα x

 

Αποφάσισα να προσεγγίσω το συγκεκριμένο θέμα με αφορμή τα πρόσφατα τραγικά γεγονότα στη Νορβηγία, τα οποία επηρέασαν εκατομμύρια ανθρώπους σε όλες τις γωνίες του πλανήτη, υπενθυμίζοντας σε όλους μας πόσο προσωρινή είναι η αίσθηση της ασφάλειας που έχουμε δημιουργήσει αλλά και πόσο ευάλωτη είναι η ίδια μας η ύπαρξη.

 

Το σύνδρομο του επιζώντα (Survivor Guilt) παρατηρείται πολύ συχνά σε άτομα τα οποία έχουν βιώσει κάποιο πολύ έντονο τραυματικό γεγονός, όπως φυσική καταστροφή, πόλεμο, επιδημία ή ακόμη και ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα. 

Το σύνδρομο αυτό χαρακτηρίζεται από έντονες τύψεις καθώς και ενοχές, οι οποίες προέρχονται από την υποσυνείδητη εσφαλμένη αντίληψη  του ατόμου που επέζησε ότι δεν θα έπρεπε να είχε επιζήσει από τη στιγμή που όλοι οι άλλοι γύρω του έχασαν τη ζωή τους. 

Το σύνδρομο αυτό εντοπίστηκε το 1960 και ακολούθησαν  αρκετές μελέτες πάνω στους επιζώντες του ολοκαυτώματος. Σημερα κατατάσσεται ως διαταραχή πλέον στο DSM μαζί με το PTSD (Μετατραυματικής αγχώδους διαταραχής άγχους) και μοιράζονται πολλά κοινά συμπτώματα. 

Εκτός από το έντονο αίσθημα των τύψεων, το ατομο βιώνει εξαιρετικά έντονο άγχος και τείνει να κατηγορεί τον εαυτό του ότι δεν προσπάθησε αρκετά να σώσει τους υπόλοιπους, όποτε δεν του αξίζει να ζει. Πιστεύει ότι έχει κατά κάποιο τρόπο μερίδιο ευθύνης για ο?τι συνέβη και πως δεν συνέβαλε, με την αδυναμία του, στο να προσφέρει βοήθεια.

Αυτές οι Καταστροφικές Σκέψεις προκαλούν κατάθλιψη και σε συνδυασμό με το μετατραυματικό σοκ προκαλούν μια σειρά από συμπτώματα όπως καταναγκαστική ενασχόληση με το τραυματικό γεγονός, αναβίωση ή αποφυγή του γεγονότος,  διαταραχές ύπνου, διατροφικές διαταραχές,  έντονο φόβο, αδυναμία συγκέντρωσης, κατάχρηση ουσιών,  αποξένωση και αυτοκτονικές σκέψεις.

Η έντονη ύπαρξη της ενοχής έχει ένα μεγάλο δευτερεύον όφελος, το οποίο  πολλές φορές παίζει το ρόλο του μηχανισμού άμυνας και βοήθα το ατομο να εστιάσει σε μια χρονική στιγμή πριν από το τραυματικό γεγονός. Δίνει στο ατομο δηλαδή μια ψευδή αίσθηση ελέγχου και γεννάει διάφορες φαντασιώσεις στο ατομο για το τι θα μπορούσε να είχε κανει.

Αυτός ο μηχανισμός αποτρέπει το άτομο από το να αγγίξει άλλα σημαντικά θέματα ή έντονα συναισθήματα και λειτουργεί ως αποφυγή του τραυματικού γεγονότος (Chaplin, 1975; Nader, 1997). Η ενοχή που δεν επιλύεται παρεμποδίζει την κοινωνική και συναισθηματική εξέλιξη του ατόμου και μπορεί στο μέλλον να προκαλέσει πολύ σημαντικά ψυχιατρικά προβλήματα.

Θεραπεία:
Λόγω του ότι το σύνδρομο του επιζώντα είναι στενά συνδεδεμένο με το  PTSD, οι θεραπευτικές παρεμβάσεις είναι παρόμοιες σε τραυματικά γεγονότα, όπως αυτό της Νορβηγίας και παίζει πολύ μεγάλο ρόλο η έγκαιρη παρέμβαση ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών στο σημείο της τραγωδίας τις πρώτες ώρες μετά το συμβάν.

Πρόσφατες έρευνες δείχνουν καλύτερα αποτελέσματα της θεραπείας ατόμων με PTSD που ξεκίνησαν άμεσα τη θεραπεία (Michel & Everly, 2001). Η έγκαιρη παρέμβαση δίνει την ευκαιρία της έκφρασης και της συναισθηματικής αποφόρτισης που μπορούν να προκαλέσουν ένα αίσθημα κάθαρσης πάνω στην οποία μπορεί να βασιστεί η μελλοντική θεραπεία.

Ως θεραπεία του PTSD είναι πολύ αποτελεσματική η ομαδική θεραπεία, αλλά και σε ατομικό επίπεδο, με μεθόδους συμπεριφοριστικής θεραπείας εστιασμένη στο τραύμα (CBT), EMDR, οικογενειακή θεραπεία αλλά και βραχεία ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία.

Θα ήθελα να παραθέσω μια ατάκα του Βίκτορος Ουγκώ πάνω στο θέμα της ενοχής  Ένοχος δεν είναι αυτός που κανει την αμαρτία, αλλά αυτός που προκαλεί το σκοτάδι. Το γεγονός ότι στην υπόθεση της Νορβηγίας εντοπίσθηκε ο ένοχος και θα τιμωρηθεί δυστυχώς δεν είναι αρκετό για να αντιμετωπιστεί το σκοτάδι που προκάλεσε στις ψυχές όλων αυτών που επέζησαν.    

Παρασκευή Πάλμου - Clinical Psychology MA

  • Chaplin, J. P. (1975). Dictionary of Psychology. New York: Dell Publishing
  • Herman, J. L. (1992). Captivity. Trauma and recovery, (pp. 74-95). New York: Basic Books.
  • James, B. (1994). Handbook for treatment of attachment-trauma problems in children. Lexington, MA: Lexington Books.



Συγγραφή Άρθρου

Παρασκευή Πάλμου M.Sc Clinical Psychology
Επικοινωνία: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Σχετικά άρθρα
Εργασιακή Ψυχολογία
Η συναισθηματική εξουθένωση των Αστυνομικών
  • Δευτέρα, 31 Οκτώβριος 2016
  • Από: Ευάγγελος Δρίβας

Οι Αστυνομικοί εκτίθενται καθημερινά σε μία πληθώρα ερεθισμάτων και καταστάσεων αναφορικά με το αντικείμενο των καθηκόντων τους, τα οποία δημιουργούν έντονα αρνητικά συναισθήματα (Berking & συν.,...

Ψυχολογία Υγείας
Στρες στους παιδιάτρους
  • Τετάρτη, 06 Ιούλιος 2016
  • Από: Χρυσανθακοπουλου Μαρία

Το στρες αποτελεί μια καθημερινή μάχη για πολλούς ανθρώπους. Οι γιατροί, και συγκεκριμένα σε αυτή τη περίπτωση, οι παιδίατροι, έχουν επιπλέον στρεσογόνους παράγοντες όπως οι ηθικές αναστολές. Η έρευνα...

Σημαντικοί Ψυχολόγοι
Ίρβιν Γιάλομ
  • Τετάρτη, 30 Μάρτιος 2016
  • Από: Έλλη Γκαλτέμη

Αμερικανός ψυχίατρος και ψυχοθεραπευτής, θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της υπαρξιακής σχολής ψυχοθεραπείας. Μέσα από τα γραπτά του, εξήγησε την έννοια του...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Εννεάγραμμα : Ανακαλύψτε τον τύπο της προσωπικότητας σας κάνοντας ένα ταξίδι στον εαυτό και στους άλλους.

enneagrammaΤο Εννεάγραμμα είναι ένα γεωμετρικό σύμβολο που αναλύει την ανθρώπινη προσωπικότητα σε 9 διαφορετικούς τύπους και τις υποκατηγορίες τους, εμπεριέχοντας ένα μεγάλο φάσμα από διαβαθμίσεις για τη μοναδικότητα του κάθε τύπου.

Αποτελεί, επίσης, ένα σύμβολο που

Ευθανασία, Xanax και Κατάθλιψη

Σύμφωνα µε τις στατιστικές των φιλοζωικών οργανώσεων, κάθε χρόνο εγκαταλείπονται περίπου 80.000 ζώα στη χώρα μας. Κάποια από αυτά θα τα δούμε νεκρά στην άκρη ενός δρόμου και το θέαμα δεν θα μας προξενήσει έκπληξη διότι πρόκειται για κάτι σύνηθες, μια εικόνα που την βλέπουμε χρόνια και έχουμε όλοι απευαισθητοποιηθεί.

Become your dream! Η ανάλυση των ονείρων στη θεραπεία Gestalt.

Γίνε το όνειρο σου! Δώσε του μορφή!
Προσκαλεί τον θεραπευόμενο ο θεραπευτής της Gestalt. Η Φροϋδική θεωρία εισήγαγε την έννοια του υποσυνείδητου και μας έδωσε την πληροφορία ότι κατά τη διάρκεια του ύπνου το υποσυνείδητο σκέπτεται με σύμβολα.

H Θεραπεία Gestalt: Το Εδώ και το Τώρα

Κατά τη διάρκεια των σεμιναρίων που παρακολούθησα στην εκπαίδευση μου στη θεραπεία Gestalt, δεχόμουν πολύ συχνά την ίδια ερώτηση από φίλους αλλά και από συναδέλφους: Τι είναι η Gestalt;.

Θα κάνω λοιπόν μια προσπάθεια να δώσω κάποιες περιγραφές και όχι μια ερμηνεία διότι η Gestalt ως προσέγγιση αντιμετωπίζει τις ερμηνείες ως φαντασιώσεις που πολλές φορές είναι δυσλειτουργικές για την επικοινωνία.

Ψυχολογία της μάζας

Η ψυχολογία της μάζας ανήκει στον τομέα της κοινωνικής ψυχολογίας και προσπαθεί να προσεγγίσει και να εξηγήσει το πώς απλοί καθημερινοί άνθρωποι αποκτούν ιδιαίτερη δύναμη όταν λειτουργούν συλλογικά.
Έχουν καταγράφει αρκετά παραδείγματα στο παρελθόν του ανθρώπινου είδους που αποδεικνύουν ότι ομάδες ανθρώπων με κοινές αντιλήψεις και στόχους έχουν φέρει δραματικές κοινωνικές αλλαγές οι οποίες έχουν αλλάξει την πορεία της ιστορίας.

Εγγραφή στο Newsletter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.