Σχετικά άρθρα x

 

Η ενασχόληση με το διαδίκτυο αποτελεί μία μορφή ψυχαγωγίας, πληροφόρησης και επικοινωνίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Όταν όμως η χρήση του ξεφεύγει από τα προτεινόμενα όρια ενασχόλησης ( μέχρι 2 ώρες την ημέρα για παιδιά εφηβικής ηλικίας), τότε περιγράφεται ως μία μορφή εξάρτησης, η οποία διαφαίνεται να αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου κάτω από μία σειρά δυσλειτουργικών χαρακτηριστικών τα οποία υποβόσκουν και εκφράζονται με τη μορφή υπερβολικής ενασχόλησης στο διαδίκτυο.

Η διάγνωση του εθισμού στο διαδίκτυο πραγματοποιείται με βάση δύο παραμέτρους: α) την εκτεταμένη χρήση του διαδικτύου ως αποτέλεσμα μίας παρορμητικής εμπειρίας, η οποία πραγματοποιείται για ένα διάστημα μεγαλύτερο από αυτό που ήταν σχεδιασμένο να χρησιμοποιηθεί και β) η αλόγιστη χρήση του διαδικτύου, η οποία δημιουργεί σοβαρές μορφές δυσλειτουργικότητας στο κοινωνικό, προσωπικό και συναισθηματικό κόσμο του ατόμου που βιώνει την εξάρτηση αυτή.

Οι Συμπεριφορές εξάρτησης από το διαδίκτυο μοιάζουν πολύ με εκείνες του Παθολογικού Τζόγου, σύμφωνα με το DSM V (APA, 2013):

Ένα άτομο με συμπεριφορές εξάρτησης από το διαδίκτυο μπορεί να παρουσιάζει κάποια από τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

  • Ανάγκη για όλο και περισσότερη παραμονή στο διαδίκτυο με απώτερο σκοπό την απόλυτη ευχαρίστηση
  • Είναι ανήσυχο και οξύθυμο στην προσπάθειά του να μειώσει τις ώρες παραμονής τους στο διαδίκτυο
  • Έχουν πραγματοποιηθεί ανεπιτυχείς προσπάθειες για τον έλεγχο, την περικοπή και την διακοπή της χρήσης του διαδικτύου.
  • Είναι προκατειλημμένο όσον αφορά τη χρήση του διαδικτύου με σκέψεις όπως (π.χ., να ξαναζήσουν την εμπειρία του παρελθόντος με το διαδίκτυο τα τυχερά παιχνίδια,).
  • Συχνά οδηγείται στο διαδικτυακό περιβάλλον όταν η ψυχολογία του ατόμου είναι αρνητική (π.χ., νιώθει ανήμπορος, έχει ενοχές, αγχώδες συναίσθημα, κατάθλιψη).
  • Μετά από μία αποτυχημένη εμπειρία στο διαδίκτυο (π.χ. χάνει σε ένα διαδικτυακό παιχνίδι), σκέφτεται τρόπους να επιστρέψει το γρηγορότερο.
  • Λέει ψέματα σχετικά με την έκταση της εμπλοκής του στη χρήση του διαδικτύου.
  • Έχει θέσει σε κίνδυνο μία πολύ σημαντική σχέση του (οικογενειακή, φιλική) προκειμένου να ασχοληθεί με το διαδίκτυο.

Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να τονιστεί ότι ο εθισμός στο διαδίκτυο δεν συμπεριλαμβάνεται στο διαγνωστικό οδηγό DSMIV(APA 2013), ως μία διαταραχή εθισμού, ή συμπεριφοράς, λόγω της πολυπαραγοντικής του αιτιολογίας και για το λόγο αυτό βρίσκεται ακόμα σε στάδιο διερεύνησης από τους ειδικούς προκειμένου να ενσωματωθεί στο διαγνωστικό οδηγό. Το διαδικτυακό παιχνίδι όμως (InternetGamingDisorder, SectionIII, APA, DSMIV), έχει αναφερθεί στο DSMIV, ως μία διαταραχή που χρίζει περαιτέρω διερεύνησης. Τα διαγνωστικά κριτήρια του διαδικτυακού παιχνιδιού, μοιάζουν με τα βασικά κριτήρια της χρήσης και κατάχρησης ουσιών. Ο εθισμός στο διαδίκτυο αποτελεί μία πιο γενικευμένη έννοια η οποία περιλαμβάνει το διαδικτυακό παιχνίδι (InternetGamong), καθώς και άλλες συμπεριφορές εξάρτησης ( εμμονικό κατέβασμα εφαρμογών, εκτεταμένη χρήση μέσων κοινωνικής δικτύωσης (π.χ. facebook), και εμμονή με την αγορά διαδικτυακών προϊόντων).

Τα βασικά κριτήρια που χαρακτηρίζουν συμπεριφορές εξάρτησης από το διαδίκτυο είναι τα παρακάτω (με την ύπαρξη τουλάχιστον τριών κριτηρίων):

1. Τα συμπτώματα του συνδρόμου απόσυρσης (ψυχοκινητική διέγερση, όπως εκούσια ή ακούσια κίνηση δακτυλογράφησης χεριών, ακολουθούμενη από την διακοπή χρήσης)
2. Εκτεταμένη διαδικτυακή χρήση με σκοπό την αποτροπή και καθυστέρηση των συμπτωμάτων απόσυρσης
3. Εκτεταμένη παραμονή σε δραστηριότητες του διαδικτύου
4. Εκτεταμένη και μόνιμη χρήση του διαδικτύου σε δραστηριότητες κοινωνικοποίησης και τζόγου (διαδικτυακός τζόγος)
5. Εξαρτημένη λειτουργικότητα σε πολλούς από τους τομείς της καθημερινότητας του ατόμου (κοινωνική ζωή, οικογένεια, προσωπική υγιεινή, απώλεια ύπνου- δυσλειτουργικότητα στον ύπνο, προβλήματα στο οικογενειακό περιβάλλον, κλπ)
6. Παρατεταμένη και «εμμονική» χρήση του διαδικτύου, παρόλη την πληροφόρηση σχετικά με τις αρνητικές επιπτώσεις της αλόγιστης χρήσης του (EU.NET.ADB., 2012).
7. Το τελικό σύμπτωμα, το οποίο σχετίζεται με την εμφάνιση δυσλειτουργικών διαδικτυακών συμπεριφορών είναι το χαρακτηριστικό του συναισθήματος απόσυρσης, το οποίο προκύπτει από την εκτεταμένη χρήση του διαδικτύου, με στόχο την επίτευξη του συναισθήματος της ικανοποίησης και της ευχαρίστησης (EU.NET.ADB, 2012).

Οι συμπεριφορές εξάρτησης από το διαδίκτυο παρουσιάζουν συνοσηρότητα με κάποιες διαταραχές που αναφέρονται στον διαγνωστικό οδηγό DSMIV ή οι συμπεριφορές αυτές, αποτελούν την κορυφή του παγόβουνου όπως περιγράφθηκε παραπάνω.
Η εκτεταμένη και αλόγιστη χρήση του διαδικτύου έχει βρεθεί ότι σχετίζεται με τις παρακάτω διαταραχές:
1. Κατάθλιψη (καταθλιπτικό συναίσθημα)
2. Αγχώδεις διαταραχές
3. Διαταραχές ύπνου
4. Διαταραχή διάσπασης προσοχής και υπερκινητικότητα (ADHD)
5. Κοινωνική φοβία
6. Αλκοολισμος, χρήση και κατάχρηση ουσιών

Αξίζει να σημειωθεί επίσης ότι ο εθισμός στο διαδίκτυο συνδέεται και με το γενετικό προφίλ του ατόμου. Η πληροφορία αυτή προέκυψε από μελέτες σε βασικούς νευροδιαβιβαστές (ντοπαμίνης, σεροτονίνης), στις οποίες διαπιστώθηκε συσχέτιση της δράσης των υποδοχέων των νευροδιαβιβαστών σε κατάθλιψη, άγχος και συμπεριφορές εξάρτησης από το διαδίκτυο (RogerCHoet.al., 2014).

Σημαντικά χαρακτηριστικά τα οποία και θα πρέπει να διερευνηθούν από τους γονείς:
Ο παρατεταμένος χρόνος παραμονής στο διαδίκτυο, η εμμονή ενασχόλησης με το διαδίκτυο και η «ακύρωση» άλλων δραστηριοτήτων όπου παλαιοτέρα ευχαριστούσαν το άτομο, η απότομη πτώση της σχολικής επίδοσης, η απομόνωση και η κοινωνική απόσυρση (αποφυγή συνεύρεσης με φίλους), ευερεθιστότητα και επιθετικότητα, μεταβολή της συμπεριφοράς, ξηροφθαλμία, κλπ.

Συμβουλές προς τους γονείς:
1. Αφιερώστε χρόνο με το παιδί σας από μικρή ηλικία σε θέματα χρήσης του διαδικτύου.
2. Να αφήνετε τον υπολογιστή σε κοινή θέα μέσα στο σπίτι έτσι ώστε να υπάρχει γονεϊκή επιστασία και επιτήρηση.
3. Χρήση ειδικών φίλτρων για την αποφυγή επιβλαβών ιστοσελίδων
4. Να μην χρησιμοποιείται τη χρήση του διαδικτύου και του υπολογιστή ως μέσο επιβράβευσης.
5. Χρήση Ορίων χρήσης του υπολογιστή, μετά από διάλογο και παραγωγική συζήτηση με τον έφηβο/παιδί.
6. Σε περίπτωση που παρατηρηθεί συνεχής κατάχρηση του χρόνου ενασχόλησης με το διαδίκτυο, αναζητείστε αμέσως βοήθεια.

Το διαδίκτυο παρέχει πολλά οφέλη και πλεονεκτήματα στη χρήση του, αρκεί να χρησιμοποιείται με τον σωστό τρόπο έτσι ώστε να παρέχεται στο μέγιστο δυνατό βαθμό η ορθή γνώση, επικοινωνία και ψυχαγωγία.

Βιβλιογραφία:

  • American Psychiatric Association: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders DSM-5. 5th edition. Washington: American Psychiatric Publishing; 2013.
  • The Comorbid Psychiatric Symptoms of Internet Addiction: Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD), Depression, Social Phobia, and HostilityJu-Yu Yen, M.D. et al., 2007, Journal of Adolescent Health
  • The association between internet addiction and psychiatric co-morbidity: a meta-analysis, Roger C Ho, Melvyn WB Zhan, Tammy Y Tsang, Anastasia H Toh, Fang Pan, Yanxia Lu, Cecilia Cheng, Paul S Yip, Lawrence T Lam, Ching-Man Lai, Hiroko Watanabe and Kwok-Kei Mak, BMC Psychiatry 2014, 14:183
  • Lai CM, Mak KK, Watanabe H, Ang RP, Pang JS, Ho RC: Psychometric properties of the internet addiction test in Chinese adolescents. J Pediatr Psychol 2013, 38(7):794-807.
  • Yen JY, Ko CH, Yen CF, Chen CS, Chen CC: The association between harmful alcohol use and Internet addiction among college students: comparison of personality. Psychiatry Clin Neurosci 2009, 63(2):218-224.
  • Yen JY, Yen CF, Chen CS, Tang TC, Ko CH: The association between adult ADHD symptoms and internet addiction among college students: the gender difference. Cyberpsychol Behav 2009, 12(2):187-191.

Συγγραφή Άρθρου

Ρέα Δουμανά - Σύμβουλος Ψ.Υγείας

Ρέα Δουμανά: έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology

Οι πληροφορίες που αναφέρονται στον επαγγελματικό κατάλογο ειδικών παρέχονται από τους ίδιους τους ειδικούς, κατά την εγγραφή τους στο σύστημα. Όταν βλέπετε την ένδειξη «έχει επιβεβαιωθεί από το E-Psychology”, σημαίνει ότι το E-Psychology έχει ελέγξει, με email, τηλεφωνικά ή/και με λήψη των σχετικών εγγράφων, τα ακόλουθα στοιχεία:

  • Ότι ο ειδικός είναι υπαρκτό πρόσωπο.
  • Ότι τα πτυχία οι τίτλοι και οι εξειδικεύσεις που αναφέρει είναι αληθινά.
  • Ότι οι πληροφορίες που αναφέρει ισχύουν.

Η Ρέα Δουμανά εξειδικεύτηκε στον τομέα της Ψυχολογίας με τον μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών Κλινικής Ψυχολογίας σε ενήλικες και εφήβους. Είναι επιστημονική συνεργάτης στη Μονάδα Εφηβικής Υγείας (Μ.Ε.Υ.), της Β’ Παιδιατρικής Κλινικής του Παν/μίου Αθηνών, του Νοσοκομείου Παίδων «Π. & Α. Κυριακού». Έχει αναπτύξει ερευνητικό έργο αναφορικά με την εφηβεία, τις σεξουαλικές συνήθειες των Ελλήνων εφήβων, τις συμπεριφορές εξάρτησης στο Διαδίκτυο.

Εάν βρήκατε το άρθρο χρήσιμο, μοιραστείτε το!

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter
Σχετικά άρθρα
Παιδαγωγική Ψυχολογία
Ο δεκάλογος της θεωρίας της Μοντεσσόρι που πρέπει να γνωρίζουν γονείς και παιδαγωγοί
  • Δευτέρα, 14 Νοέμβριος 2016
  • Από: Καλλιόπη Κωστέα

1. Μην αγγίζετε ένα παιδί παρά τη θέλησή του. 2. Μην μιλάτε με άσχημο τρόπο σε ένα παιδί και μην χρησιμοποιείτε άσχημα λόγια όταν αναφέρεστε σε αυτό κατά την απουσία του....

Αυτοβοήθεια
Σύγκριση εαυτού με άλλους
  • Τρίτη, 08 Νοέμβριος 2016
  • Από: Μαρία Σκαμπαρδώνη

Όλοι μας κατά καιρούς, έχουμε συγκρίνει τον εαυτό μας και τις ικανότητές μας με άλλων ανθρώπων. Νοιώθουμε μειονεκτικά επειδή θεωρούμε ότι δεν έχουμε την εμφάνιση, την εξυπνάδα,...

Παιδί και έφηβος, οικογένεια
Κρίση και Εφηβεία
  • Δευτέρα, 31 Οκτώβριος 2016
  • Από: Αγγελική Κουτελιά

Η εφηβεία αποτελεί ένα ιδιαίτερο μεταβατικό κομμάτι του ψυχισμού, ένα πέρασμα από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή. Πρόκειται για μια προσπάθεια απογαλακτισμού από τις γονεϊκές φιγούρες και απόκτησης μιας...

Περισσότερα άρθρα του ειδικού συνεργάτη

Διαχείριση αρνητικών σκέψεων - καταστροφολογία
διαχείριση αρνητικών σκέψεων

Όταν ακούμε τη φράση "καταστροφική σκέψη", είναι πιθανό να σκεφτούμε καταστροφικά γεγονότα σε προσωπικό, κοινωνικό, επαγγελματικό επίπεδο ή ακόμα και σε επίπεδο φυσικών φαινομένων του πλανήτη μας. Οι καταστροφικές σκέψεις συμβαίνουν όταν το μυαλό μας δημιουργεί τα χειρότερα σενάρια που μπορεί να έχει η έκβαση μίας κατάστασης ή ενδυναμώνουμε την περισσότερο αρνητική έκβαση της κατάστασης.  

Σχολικός Εκφοβισμός (Bullying)- Ένα φαινόμενο των καιρών μας Ορισμοί και βασικοί αιτιολογικοί παράγοντες (Μέρος Α)

Ο σχολικός εκφοβισμός, ή η σχολική επιθετικότητα (bullying) αποτελεί ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό στο περιβάλλον του σχολείου με πολυπαραγοντική αιτιολογία η οποία σχετίζεται άμεσα με τις επιπτώσεις που προκαλούνται σε προσωπικό, οικογενειακό και κοινωνικό επίπεδο (Espelage & Horne, 2008 forareview).

Αυτοτραυματισμός (Non-Suicidal Self Injury-NSSI): Η ανακούφιση μέσα από τον πόνο

Ο αυτοτραυματισμός, (Non-SuicidalSelfInjury-(NSSI)), ως συμπεριφορά, εμφανίζεται στον Διαγνωστικό Οδηγό, DiagnosticandStatisticalManual (DSM-V, 2013) ως μία διαταραχή που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση με βάση τα προτεινόμενα κλινικά διαγνωστικά κριτήρια.

Ψυχογενής Ανορεξία: Μία Πολυπαραγοντική Διαταραχή

Οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ), αποτελούν ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο στον Διεθνή Διαγνωστικό Οδηγό της Αμερικανικής Εταιρίας Ψυχολόγων (APA, DiagnosticandStatisticalManual (DSMV), 2013).

Ο ρόλος του Διαδικτύου και των Νέων Τεχνολογιών στους Εφήβους- Συμπεριφορές Υψηλού Κινδύνου & Συμπεριφορές Εθισμού στο Διαδίκτυο

Το διαδίκτυο έχει χαρακτηριστεί σε παγκόσμιο επίπεδο ένα από τα πιο σημαντικά «εργαλεία» στους τομείς της επικοινωνίας, της διασκέδασης και της εκπαίδευσης, εξαιτίας του πλεονεκτήματός του ως μέσο «γρήγορης» και «οικονομικής» πρόσβασης.

Εγγραφή στο Newsletter

Κάντε εγγραφή στο 15νθημερο Newsletter για ενημέρωση σεμιναρίων, νέων άρθρων, βιβλίων, θέσεων εργασίας κ.α.