Ο σημαντικός ρόλος του άγχους στην ανάπτυξη και διατήρηση των σεξουαλικών διαταραχών έχει γίνει αντιληπτός εδώ και τρεις δεκαετίες από τους ερευνητές επηρεάζοντας τόσο τους άντρες όσο και τις γυναίκες. Εδώ μπορούμε να διακρίνουμε το γενικό άγχος, π.χ. μιας αγχώδους διαταραχής

 από το ειδικό άγχος που εμπλέκεται συχνά στην σεξουαλική διαδικασία και την επηρεάζει πυροδοτώντας το πρόβλημα αλλά κυρίως συντηρώντας το.

Σε  έρευνες σχετικά με το ρόλο του άγχους στη σεξουαλική δυσλειτουργία  τα άτομα που αντιμετωπίζουν ένα σεξουαλικό πρόβλημα τείνουν να έχουν μεγαλύτερο άγχος έτσι ώστε να διατηρούν το πρόβλημα.

Το άγχος επίδοσης μπλοκάρει την σεξουαλική δραστηριότητα και σχετίζεται άμεσα με προβλήματα στύσης και εκσπερμάτισης, χαμηλή αυτοεικόνα και αυτοπεποίθηση, μειωμένη επιθυμία και αποφυγή σχέσεων στους άντρες κυρίως. Ο άντρας κατά τη διάρκεια  της σεξουαλικής πράξης αναμένει ότι δεν θα μπορέσει να ανταπεξέλθει και να καταφέρει να ικανοποιήσει τη σύντροφό του. Αυτή η μορφή αναμονής είναι που τον κάνει  ακόμα πιο αγχωμένο και του δημιουργεί πρόβλημα μακροπρόθεσμα.

Αν και οι γυναίκες μπορεί να αντιμετωπίζουν κάποια στιγμή άγχος για τη σεξουαλική πράξη, το άγχος επίδοσης είναι αντρικό ΄προνόμιο΄ μιας και σχετίζεται με την ανάγκη του άντρα να τα καταφέρει και να αποδείξει στον εαυτό του και τη σύντροφο του ότι μπορεί. 

Πρόκειται για έναν παθογενετικό μηχανισμό που συνδυάζει κοινωνικούς, ψυχολογικούς και βιολογικούς παράγοντες με αποτέλεσμα να μπλοκάρει την ομαλή λειτουργία των αντανακλαστικών που συμμετέχουν στη σεξουαλική διαδικασία και να καταλήγει στην αποτυχία ολοκλήρωσης της σεξουαλικής πράξης. Αυτό με τη σειρά του  αυξάνει το άγχος και δημιουργεί επιπρόσθετους φόβους αναμονής και άλλης αποτυχίας με αποτέλεσμα την εγκατάσταση ενός φαύλου κύκλου και την αναστολή της σεξουαλικής λειτουργίας του ατόμου.

Το άγχος επίδοσης είναι ίσως ένας από τους βασικούς εκλυτικούς και κυρίως συντηρητικούς παράγοντες των σεξουαλικών δυσλειτουργιών ψυχογενούς αιτιολογίας και επηρεάζει άνδρες και γυναίκες. Στη θεραπεία του άγχους ο θεραπευτής οδηγεί τον ασθενή να εστιάσει  στη φάση της διέγερσης, στις αισθήσεις και στην ευχαρίστηση του παιχνιδιού και όχι στην προσδοκία κατά την διάρκεια της πράξης.

 Τα άτομα με άγχος επίδοσης συγκεντρώνονται στην απόδοση και στην ανάγκη να ευχαριστήσουν τον άλλο χάνοντας έτσι την ευχαρίστηση και χαρά του σεξ. Μετά από μια αποτυχία το άγχος αυξάνεται και οδηγεί το άτομο σε ένα φαύλο κύκλο αλλεπάλληλων αποτυχιών και σε σίγουρη σεξουαλική δυσλειτουργία. 

Το άγχος επίδοσης φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση και διατήρηση της στυτικής δυσλειτουργίας και της πρόωρης εκσπερμάτισης στους άντρες καθώς και σε προβλήματα οργασμού στις γυναίκες. Στενά συνδεδεμένος με το άγχος επίδοσης είναι λοιπόν και ο φόβος αποτυχίας που πυροδοτεί συχνά ανασφάλεια στο άτομο για την σεξουαλική του ικανότητα, προκαλώντας αλλεπάλληλες απογοητεύσεις και ισχυροποιώντας τον φαύλο κύκλο της σεξουαλικής δυσλειτουργίας.

Εύη Ρομφαία
Κλινική Ψυχολόγος-Σύμβουλος Σχέσεων
Τηλ. 6972972097